Göktürk hükümdârı. 630
yılında Çin hâkimiyetine girerek istiklâlini kaybetmiş olan Göktürk
devletini, 682 yılında tekrar kurdu. İki ülkeyi derleyip topladığı için
Kutlug adına ilave olarak, İlteriş unvânı verildi.
Çin’de doğup büyüyen
İlteriş Kutlug Kağan, bir süre devlet memuru olarak çalıştı. Orta Asya
hududunda görev yaptığı sırada, 681 yılında on yedi arkadaşı ile
birlikte Türk devletini kurmak için teşebbüse geçti. Bilge Tonyukuk da
yardımcı oldu. Kendisini destekleyenlerin sayısı yedi yüzü bulunca,
istiklâlini ilân etti. Orta Asya Türkleri, Çin’deki Türk Hanedan
mensupları ve kumandanları etrafında toplandı. Büyük bir kuvvet ortaya
çıktı. 682 yılında, Göktürk Devletini ikinci defa kurup hükümdarlığını
îlân etti. Bilge Tonyukuk’u kendisine vezir yaptı. İkinci Göktürk
Devleti adıyla anılan bu devlete kurucusuna nispetle Kutlug Devleti de
denildi.
Göktürk Devletini millî şuurla teşkilâtlandırıp Türk töresini ülkede
hâkim kıldı. 682 yılından sonra, on yıl içinde, on yedisi Çin’e olmak
üzere kırk yedi sefer tertip eden İlteriş Kutlug Kağan, yirmisine
bizzât katıldı. Hepsinde muvaffak olup, hiç yenilmedi. 692’de ölünce
kardeşi Kapagan (692-716), kağan oldu. Bilge Kağan (716-734) ile Kül
Tigin, İlteriş Kutlug Kağan’ın oğullarıdır. (Bkz. Göktürkler)