Mısır’daki Kavalalı
Mehmet Ali Paşa hanedanı.
Ailenin atası İbrahim Ağa, aslen Konyalı
olup, Osmanlılar devrinde Edirne’ye gelmiş ve Makedonya’da Kavala
şehri kalesine bekçibaşı tayin edilmişti. Kavala’ya yerleşen İbrahim
Ağanın kardeşi Tosun Ağa, şehrin mütesellimi, onun oğlu Ali Tosun Paşa
da, Osmanlı Devleti'nde
beylerbeyi vazifesindeydi. Kavalalıların en
meşhur şahsiyeti, Mehmet Ali Paşa'dır. Kendisini, Osmanlı Sultanı
Üçüncü
Selim Han (1789-1807) vezirlik rütbesiyle Mısır valisi tayin etmiş, o
da bilâhare Kavalalılar Hanedanını kurmuştur.
Kavalalılar Hanedanının başına geçenler,
İsmail Paşa (1868-1879)
devrinde hıdiv, Hüseyin Kâmil Paşa (1914-1917) devrinde
sultan, Birinci Fuâd (1917-1936) devrinde melik unvanını aldılar. Kavalalı
ailesinden, Osmanlı padişahlarının kızlarıyla evlenerek akrabalık kuranlar olduğu
gibi, devletin iç ve dış işlerinde vazife alanlar da vardı.
Abbas
Hilmi Paşa'nın oğlu Damad İbrahim,
Sultan Abdülmecid Hanın kızı Münîre
Sultanla evlendi. Mehmed Tosun Paşa, müşir rütbesini haizdi. Melik Fuad Paşa da, Sultan
İkinci Abdülhamid Han (1876-1909) devrinde
binbaşı rütbesiyle Viyana’da askerî ataşelik yapmıştı. Kavalalılar
(1805-1953), Arabistan’daki Vehhâbîlere, Osmanlılara karşı ayaklanan
Rumlara karşı mücadelelerde başarılı oldular. Mehmed Ali Paşa'nın oğlu
İbrahim Paşa'nın isyanı, Osmanlıları içeride ve dışarıda güç duruma
düşürdü. Devletin, 19. yüzyılın
sonlarında malî bakımdan İngiltere’nin kontrolü altına girmesine sebep
oldular. Birinci Dünya Harbi (1914-1918) ve sonrasında İngiliz
himayesi ve 1948 Arap-İsrail Harbindeki mağlubiyetleri, Kavalalılar
Hanedanlığına karşı hoşnutsuzluklar meydana getirdi. 1953’te Kavalalılar Hanedanlığına son verilip, cumhuriyet
ilan edildi.
Kavalalılar Hanedanlığı
Mehmet Ali Paşa (1805-1848)
İbrahim Paşa (1848- (?)
Birinci Abbas Hilmi Paşa (1848-1854)
Said Paşa (1854-1863)
Hıdiv İsmail Paşa (1863-1879)
Hıdiv Tevfik Paşa (1879-1892)
İkinci Abbas Hilmi Paşa (1892-1914)
Hüseyin Kamil Paşa (1914-1917)
Melik Birinci Fuad Paşa (1917-1936)
Mehmed Fâruk (1936-1952)
İkinci Fuad (1952-1953)