Bir ülkede, büyük devlet ve siyaset
adamları ile âlimlerin bulunmaması, yetişmemesi.
Osmanlı Devleti'nde bilhassa
Tanzimat'tan sonra “kaht-ı rical” tabiri çok kullanılmıştır. Devlet
adamlarının yetişmemesi, âlimlerin çok azalması, devletin yıkılış
sebeplerinden birisidir.
Büyük imparatorluk hâlindeki Osmanlıları yıkmanın tek şartının, onları
ilimden, dirayetli devlet adamlarından mahrum bırakmak olduğuna inanan
İngilizler (iki asır boyunca bu iş için uğraştılar), fen ve din
ilimlerinin okutulduğu medreselerin yozlaşması için var güçleriyle
çalışarak, 19. asrın sonu ve 20. asrın başında arzularına tamamen
ulaştılar. Artık Osmanlıda, devlet ve ilim adamı sayılabilecek çok az
kimse yetişti. Bu bakımdan, o zamanlar, kaht-ı rical tabiri günlük
lisanda çok kullanılır oldu.