İstanbul ve Çanakkale
boğazlarından geçecek, yabancı gemilere verilen izinlere karşılık
alınan resim (harç, vergi).
Fatih Sultan Mehmed Han, Anadolu Hisarını
tamir ettirip, Rumeli Hisarı'nı yaptırdığı sene (1452), ilk defa sefîne
harcı alınmaya başlandı. İstisnasız bütün yabancı gemilerin muayenesi
ile geçme hakkı alındıktan sonra gitmelerine müsaade ediliyordu.
1650-1669 yıllarında yapılan antlaşmalara göre, izn-i sefînenin
miktarı, gemi başına 300 akçe olarak tespit edildi. Ancak sonraki
yıllarda, gemilerin buharlı ve yelkenli olmalarına göre farklı ücretler
alındı. Geçişlerden o zamanki paraya göre, senelik, ortalama olarak, 2500
altın gelir sağlanıyordu.
İzn-i sefîne fermanları, ekseriya isim yerleri açık olarak,
Dîvân-ı Hümâyûn
kalemince hazırlanırdı. Alınan paralar, devletin umumî gelirleri
kısmına dahil edilmezdi. Bunlar, önceleri Dîvân-ı Hümâyûn kalemine
ayrılırken, sonraları liman idaresine bırakıldı.