Kapıkulu ocaklarına
eleman yetiştiren 31 bölüklü acemi ocağı ile
Osmanlı ordusunun piyade
(yaya) askerini teşkil eden bölük zâbitlerinin unvanı.
Cemaat denilen
yeniçeri ortası çorbacılarına “yayabaşı” veya “serpiyâdegân” denildiği
gibi, bölük denilen ağa bölükleri çorbacılarına “bölükbaşı” ismi de
verilirdi. Çorbacılar bazen “subaşı” unvanını da alırlardı.
Çorbacıların kıdemlisine, yeniçeri ortalarında “yayabaşı”, bölüklerde
de “başbölükbaşı” denilirdi. Çorbacılar, kırmızı çuhadan kollu cübbe,
ince gömlek, kırmızı şalvar, ayaklarına sarı mest pabuç ve başlarına
börk giyerlerdi.
Yaya bölük komutanı
olmalarına rağmen atları vardı. Çorbacılar, bölüklerin bütün işlerinden
sorumlu olduğu gibi, büyük suçlar hariç, maiyetindekilere ceza
verebilirdi.
Yeniçerilerin, İkinci Mahmud
Han zamanında kaldırılmasından sonra,
“çorbacı” yerine “ortaağası” tabiri kullanılmıştır.