Osmanlı Devleti'nde
sadrazam,
vezir ve
beylerbeyi gibi yüksek rütbeli idarecilerin yazılı
karar ve emirleri. Buyrultu, genelge biçiminde olup kime yazıldığı
belirtilmemişse buna "açık buyrultu" adı verilir.
Buyrultu, fermanın
basit bir örneği biçiminde düzenlenir ve ilgili makamlara
gönderilirdi. Vezir ve beylerbeyiler de sahip oldukları salâhiyetle
yazdıkları buyrultulara padişahlar gibi
tuğra çekerlerdi. Ancak
padişahlar namına yazılan fermanlarla, emsali kâğıtlarda tuğra,
kâğıdın tam ortasına çekildiği halde, memurların yazdıkları
buyrultulardaki tuğralar, kâğıdın sağ üst köşesine çekilirdi. Ayrıca
tuğranın yanına, gönderen kimsenin imzası yerine, bir de mühür
basılırdı.
Fermanlarda bağlama ibaresi olarak "fermanım olmağla"; buyrultularda
ise "ba’desselâm inha olunur ki" şeklinde yazılırdı. Buyrultuların
sonu ise "deyu" diye biterdi. Sadrazamın buyrultusuna "buyrultu-i sâmi"
denilirdi.