| Ana Sayfa > Oğuz - Yabgu Devleti |
|
Oğuz - Yabgu Devleti
Oğuzlar, 10. asrın ilk yarısında, kışlık merkezi
Yeni-kent olan bir devlet kurmuşlardı. Başta Yabgu bulunuyor. Kül
Erkin unvanlı bir başbuğ, ona naiplik yapıyor, orduyu
Subaşı idare
ediyordu. Yabgu Devleti’nin komşuları
Peçenekler ve
Hazarlar’la
münasebetinin pek dostane olmadığını gösteren deliller vardı. İbn-i Fadlan
(10. asrın ilk çeyreği) ve El-Mes‘udi’ye göre, aralarında savaş eksik
değildi. Harezm’in yerli hanedanı Afrigiler, Oğuz baskısı altında
idiler. Oğuzlar’ın doğudaki komşuları Karluklar ile de mücadele
halinde oldukları, aralarındaki savaşlardan birinde, Oğuz Yabgusu’nun
ölmesinden anlaşılıyor.
Diğer taraftan Kaşgarlı Mahmud, Oğuzlar’la Çiğiller arasında köklü bir düşmanlıktan bahseder. Kuzeyde Kimekler ile ise bazen dostça, bazen hasmane münasebetler devam edip gidiyordu. Bu Oğuzlar, umumî “Türk” adı yanında, yine siyasî bir isimlendirme olarak “Türkmen” adını da taşıyorlardı ki, Müslüman ülkelerine geldikten sonra İslam kaynaklarında bu isimle de anılmışlardır. Oğuz Yabgu Devleti’nin tarihi hakkında başkaca açık bilgiye rastlanılmıyor. Son Oğuz Yabgusu olarak Ali Han adında birini zikreden ve Selçuklular’ın ilk zamanlarında, “can düşmanı” olarak Tuğrul ve Çağrı Beyleri hayli uğraştırdığını bildiğimiz meşhur Çend “hakimi” Şah-melik’i de Ali Han’ın oğlu olarak gösteren Reşidü’d-din’in (14. asrın ilk çeyreği) bu malumatı “destanî” mahiyette görülmektedir.
|
|
|