1787-1791 harbi sonunda, 10 Ocak 1792 tarihinde imzalanan Osmanlı-Rus Antlaşması.
Osmanlı Devleti'nin,
Kırım’ı kurtarmak gayesiyle, 19 Ağustos 1787’de, Rusya’ya açtığı savaş,
Avusturya’nın da savaşa dahil olmasıyla, aleyhte gelişti. Özi,
Kili, İsmail, Anapa ve Soğucak gibi kaleler, Rusların eline geçti.
Neticede, İngiltere, Prusya ve İspanya’nın arabuluculuğuyla, 18 Ağustos
1791 tarihinde, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, sekiz aylık bir süre
için Kalas Mütarekesi imzalandı. Arkasından, Kasım 1791’de, Yaş
kasabasında barış görüşmelerine başlandı. Yaklaşık iki buçuk ay süren
uzun ve çetin müzakerelerden sonra, 10 Ocak 1792 tarihinde, Osmanlı
Devletiyle Rusya arasında Yaş Barış Antlaşması imzalandı. Tamamı on üç
madde olan bu antlaşmaya göre:
1. 1774 Kaynarca, 1779
Aynalıkavak, 1783 Ticaret ve 1784’te Kırım ile Taman’ın ilhakıyla
Koban Nehrinin hudut tayini hakkındaki antlaşmalar yine eskisi gibi
kalıyordu.
2. Turla (Dinyester)
Nehri hudut kesilerek, bunun sol tarafındaki arazi, yani Aksu ile
Turla arasındaki Özi Kırı, Özi Kalesi, Ruslara terk edildi. Sağ
tarafındaki memleketler, yani Bender, Akkerman, Kili, İsmail ve diğer
tarafta Rusların işgalindeki kale ve şehirler Osmanlılara iade
ediliyordu.
3. Boğdan Voyvodalığının borçları ve geride kalan vergileri iptal edilecek ve
antlaşmadan sonraki iki yıl, her türlü vergiden muaf tutulacaktı. Af
ilan edilip, isteyenler yine memleketlerine dönebileceklerdi.
4. Tiflis Hanlığına, Çıldır valileri veya beyleri tarafından taarruz olunmayacaktı.
5. Kuzey Afrika’daki
Garb Ocakları, Rus ticaret gemilerine taarruzda bulunurlarsa, zarar
tazmin edilecekti.
Böylece, Yaş Antlaşmasının da imzalanmasıyla, 1787 yılında Osmanlı
Devletiyle Rusya arasında başlayan, sonra da Avusturya’nın
katılmasıyla genişleyen savaş fiilen ve resmen sona ermiş oldu.