8 Temmuz 1833’te Rusya
ile
Osmanlı Devleti arasında imzalanan antlaşma.
Yunanistan’da ve
Arabistan Yarımadasında Osmanlı Devletine büyük hizmetler yapmış olan
Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa, kendisine verilen yanlış bir haber
üzerine, Osmanlılara karşı oğlu İbrahim Paşa'nın kumandasında, Suriye
tarafına asker sevk etmişti. Üç gün süren muharebede Mısır
askeri, çokluğu ve intizamlı olması sebebiyle galip gelerek Kütahya’ya
kadar ilerledi. Fransızlar ve İngilizler, Müslümanları birbirine
düşürmek için Mehmed Ali Paşayı, Osmanlılara karşı kışkırtıyorlardı.
Osmanlı Devletinin bütünlüğünü sarsacak gibi görünen Mısır meselesini
halletmek isteyen Sultan İkinci Mahmud Han, Rusya ile Hünkâr İskelesi
Antlaşmasıyla ittifak akdine mecbur kaldı.
8 Temmuz 1833’te imzalanan antlaşma, 6 açık ve biri gizli olmak
üzere yedi maddeden meydana geliyor ve 8 sene için geçerli
sayılıyordu. Antlaşmanın açık maddelerinde;
1. İki devletin sadece savunma maksadıyla bu antlaşmayı imzaladığı,
2. Herhangi bir savaş vukuunda birbirlerine yardım edecekleri,
3. Yardımı isteyenin diğerinin masraflarını karşılayacağı,
4. Sürenin 8 yılı aşmayacağı,
5. İki ay içinde onaylanacağı,
gibi hususlar bulunuyordu.
Gizli maddede ise; Rusya, Batı ile savaşa girdiği anda,
Osmanlıların, boğazları
Batılılara kapatacağı hususu vardı.
Fransa ve İngiltere, antlaşmanın imzalandığını öğrenir öğrenemez,
antlaşmayı protesto ettiler. Bir İngiliz donanması, İzmir önlerine
geldi. Avusturya, Hünkâr İskelesi Antlaşmasının sakıncalarını, Çar
hükümetine anlattı. Çar Nikola, antlaşmayı bozmamakla birlikte,
şartlarını yerine getirmeyeceğini söyleyerek, ortalığı yatıştırdı.
Zaten, mecburiyetlerden doğan antlaşma, tatbik edilmedi.