 |
|
Sekste Korunma Günleri
Gün Hesaplayarak Korunma:
Bir korunma yöntemi olmayan 'korunma yöntemi': Gün hesaplama
('Takvim yöntemi') hakkında merak edilenler..
Takvim yöntemi ile korunmak, yani "en tehlikeli"
günleri hesaplayarak gebelikten korunmaya çalışmak, bilinen
en eski korunma yöntemlerinden biridir ve çoğu çift tarafından
da uygulanmakta olan bir yöntemdir. Kadın fizyolojisinin daha
tam olarak açıklığa kavuşturulmadığı dönemlerde bile kadınlar
vajinal salgılarının niteliklerindeki değişikliklere bakarak
gebe kalmaya elverişli günlerini doğru bir şekilde
anlamışlar ve bu şekilde gebe kalmaktan korunmaya çalışmışlardır.
Takvim yöntemi en basit ve en ucuz korunma yöntemi olmakla
birlikte gebelikten koruyuculuğu elbette doğum kontrol
hapları, doğum kontrol iğneleri, spiral gibi yöntemlere göre
çok daha düşüktür. Örnek olarak vermek gerekirse doğum
kontrol hapı kullanan 1000 (bin) kadından bir sene içinde yanlızca
birinde gebelik oluşurken, takvim yöntemiyle korunan 100 (yüz)
kadından bir sene içinde ortalama 25'inde gebelik oluşmaktadır!
İstenmeyen gebelik oluşması evli olmayan çiftler için ciddi
bir ruhsal gerginlik oluşturur ve bu çiftlerin bu yöntemle
korunmak yerine doktorlarına danışarak daha etkili bir yöntem
kullanmaları önerilir. Takvim yöntemini günümüzde bir
korunma yöntemi olarak önermiyoruz...
Yazıda bu yöntemi neden önermediğimizi anlatmaya çalıştım.
Yöntemin çalışma prensibi
Kadının en fertil (gebeliğe en elverişli) günleri
yumurtlamanın olduğu gün ve bundan önceki üç gündür.
Spermler üç gün boyunca (hatta 5 güne kadar) genital kanalda
bekleyebilir ve yumurtlama sonrası ilk 12-24 saatte döllenmesi
gereken yumurta hücresine ulaşıp onu dölleyerek gebeliği
başlatabilirler.
Kadında yumurtlamanın olacağı günü hesaplamak için aşağıdaki
yöntem kullanılır:
Bir adetin ilk günü ile sonraki adetin ilk günü arasındaki süre
kadının adet döngüsüdür (çoğu kadında bu süre 28
gündür). Bu süre hesaplandıktan sonra bulunan rakamdan 14 gün
çıkarılır ve bu şekilde ortaya çıkan rakam bize adetin
birinci gününden itibaren hesaplanmak koşuluyla yumurtlamanın
olacağı tarihi verir. Örnek olarak adet döngüsü 31 gün
olan bir kadında 31-14=17 bulunduğunda, kadının yumurtlama günü
adetin ilk gününden başlanarak saymak üzere 17. gündür. Bu
tarihten 5 gün öncesi ve 2 gün sonrası kadının gebe kalmaya
en elverişli olduğu günler olarak kabul edilir. Bu günler
içinde ya ilişkiden kaçınmak ya da tam koruyucu olmasa da
prerzervatif gibi gebeliği önleyecek bir yöntem kullanmak
gerekir.
Takvim yöntemi neden etkili değildir?
1- Takvim yöntemi, kadının adetlerinin her zaman düzenli olduğunu
ve belirlenen riskli dönemler dışında yumurta hücresi ile
spermlerin karşılaşma olasılıklarının oldukça düşük
olduğunu varsayar. Halbuki kadın fizyolojisi oldukça karmaşıktır
ve normalde adet döngüsünün 17. günü yumurtlama olan bir
kadında herhangi bir zamanda bu tarih birkaç gün geriye ve
birkaç gün ileriye kayabilir. İşte takvim yönteminin tam
olarak başarılı olamamasının en önemli nedenlerinden biri
budur. Adetleri tümüyle düzenli olsa da bir kadında
yumurtlamanın her ay aynı güne denk geleceğinin garantisi
yoktur.
2- Takvim yöntemi teorisi spermlerin genital kanalda 3-5 gün yaşadığını
varsayar. Ancak spermlerin 7 güne kadar yaşayabileceği
bilinmektedir. Bu durumda örnek olarak adet dönemindeyken bile
girilen bir ilişkide genital kanala giren spermler, siklusları
kısa olan (yani yumurtlaması siklusun 14. gününden önce olan
ve böylece siklusları 28 günden kısa süren) bir kadında
veya siklusları düzenli olan ama yanlızca o aya özgü olarak
tesadüfen yumurtlaması daha erken gerçekleşmiş bir kadında
yumurta hücresini bulup gebeliği başlatabilirler. Takvim yönteminin
nispeten başarısız bir yöntem olmasının ikinci nedeni de
budur.
Özet:
Kadın teorik olarak adet döngüsünün her gününde gebe
kalabilir. Adet görülen günlerde ve adetten hemen birkaç gün
öncesindeki günlerde gebe kalma olasılığı oldukça düşük
olmakla beraber bu olasılık hiçbir zaman sıfır değildir.
Takvim yöntemi kullanılacaksa bu gerçek gözönünde
bulundurulmalı ve adet gecikmesi olduğunda gebelik
olasılığı araştırılmalıdır.
Gebelikten korunmada çok etkili bir yöntem arayan çiftlerin
takvim yöntemi yerine doktora başvurup öneri almaları daha
uygun bir yoldur.
Dr. Kağan Kocatepe
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı.
|
