Ağrılı aybaşı hali
Tıp dilinde dysmenorrhoea/dismenore denilen bu hal, özellikle aybaşı kanamasının
başladığı ilk gün görülür.
Bazı kimselerde, ağrılar aybaşı kanamasının başlamasından bir kaç gün önce
ortaya çıkar ve kanamanın başlamasıyla kesilir. Bir kısmında da kanama
başlamadan, kanama görülen günlerde ve sonraki birkaç gün içinde hissedilir.
Bu çeşit ağrılara, çoğunlukla 18-24 yaşları arasındaki kadınlarda rastlanır.
Ağrı, göbek altında veya bacakların üst kısmında kasılmalar şeklinde başlar.
Kusma görülebilir. Yüz, sararır ve terleme artar.
Aşırı aybaşı kanaması
aybaşı görme arasındaki süre normaldir. Fakat kanama çoktur ve normal süresinden
fazla devam eder. Nedenleri çeşitlidir: rahimde ur, rahim çarpıklığı, yorgunluk,
sinir bozukluğu, ateşli hastalıklar veya evlilik hayatındaki uyuşmazlıklardan
kaynaklanabilir.
Aybaşı düzensizliği
aybaşı kanaması normal olarak 2-7 gün sürer. Normal olarak 28 günde bir görülen
aybaşı kanaması, bazı hallerde vaktinden önce veya sonra da görülebilir. Nedeni;
asabi krizler, hormon dengesizliği veya bünye zayıflığı olabilir.
Aybaşı kanaması azlığı
aybaşı kanının normal miktarı sağlam kadınlarda 7-77 gram arasında değişir.
Çoğunda 27-75 gram arasındadır. Ortalama miktar 50 gram kabul edilir. aybaşı
kanının yukarıda belirtilen miktarlardan az olması, çoğunlukla ruhsal durumla
veya kansızlıkla ilgilidir.
Aybaşı kanaması yokluğu
Genç bir kız buluğ çağına geldiği halde, aybaşı görmeye başlamamışsa, aybaşı
yokluğundan söz edilir. Bu durum karaciğer hastalıklarından, kansızlıktan veya
tiroit bezi bozukluğundan kaynaklanabilir. Öncelikle nedeni bulmak gerekir.
Normal aybaşı gören kadının da; kansızlık, karaciğer rahatsızlıkları, beslenme
bozuklukları, veya tiroid bezi hastalıkları sonucu aybaşı kanamaları
kesilebilir. Öte yandan aybaşı yokluğu, gebeliğin veya menapozun işareti
olabilir.
Aybaşı kanamasının gecikmesi
Normal olarak zamanı geldiği halde aybaşı kanaması başlamazsa; gebelik,
kansızlık, tiroid veya karaciğer hastalıkları akla gelebilir. Ayrıca yorgunluk,
sinirlilik veya adetten kesilme de düşünülebilir.
Aybaşı kanamasının uzun sürmesi
Normal aybaşı kanaması 2-7 gün devam eder. Bazı kimselerde bu süre uzar. O zaman
rahimde ur veya kist olduğundan, yumurtalıkların üşütülmüş olmasından, sinir
veya kalp hastalığından şüphe edilir. Tedaviye geçmeden önce esas nedeni bulmak
gerekir. Önemli bir durum yoksa aşağıdaki reçetelerden arzu edilen uygulanır.
burun kanaması
Çeşitli nedenlerden kaynaklanan burun kanamalarına tıp dilinde epistaksis denir.
Genç erkeklerde genellikle ergenlik dönemlerinde, genç kızlarda ise, çoğunlukla
aybaşı kanamaları sırasında görülür. Bir de; yüksek tansiyonun neden olduğu
burun kanamaları vardır. Gençlerde görülen ve önemli olmayan burun kanamaları
çok kolay durdurulur ve korkulacak bir şey yoktur. Tansiyon yüksekliğinden
kaynaklanan ve genellikle orta yaşlarda görülen burun kanamalarını durdurmak ise
biraz zordur. Yapılacak ilk iş hastayı hemen oturtmak, başını öne doğru hafifçe
eğip, burnunun kanayan deliğini on dakika kadar bastırmak, bu sırada ağızdan
nefes almasını ve yutkunmasını söylemektir.
iştahsızlık
Soğuk algınlığı, mide rahatsızlıkları, bağırsak hastalıkları, karaciğer
hastalıkları, safra kesesi hastalıkları, böbrek veya kalp hastalıkları,
kadınlarda aybaşı halleri, isteri, yorgunluk, can sıkıntısı, iştahsızlık gibi
nedenlerden kaynaklanabilir. Tedaviye yemekleri belirli saatlerde yemeye
alışmakla başlanabilir. Üzücü ve sıkıcı olaylardan uzak durmaya çalışılır.
Nedeni bulmak için doktora başvurulur.
kansızlık
Tıp dilinde anemi denilen kansızlık, kandaki kırmızı hücrelerin veya hemoglobin
denilen kırmızı maddelerin ya da her ikisinin de azalmasıdır. En önemli nedeni
yeteri kadar beslenememektir. Ayrıca, müzmin basur kanamaları, aybaşı
kanamalarının haddinden fazla olması, doğuştan olan bazı hastalıklar, romatizma,
lösemi ve kanserde de görülür. Kansızlığın tipik belirtileri şöyle
özetlenebilir. Yüzde solgunluk, nefes darlığı, çarpıntı, halsizlik, ve ayak
bileklerinde şişkinlik görülür. Hastanın burnu sık sık kanar, dilinde acılık
vardır. İştahsızlık ishal ve bazen de kusma görülür. Tedavinin ilk şartı,
istirahat, temiz hava ve kan yapıcı gıdalar yemektir.
normal kalp atışları
0 - 1 yaşları arasında; dakikada 120-140 1 - 3 yaşları arasında; dakikada 90-120
3 - 7 yaşları arasında; dakikada 90- 100 7 - 20 yaşları arasında; dakikada 80 -
90 20 yaşından sonra; dakikada 60-80 arasında değişir. Her yaş grubunda; normal
atışın 1 fazlası kalbin hızlı attığını gösterir. Kalbin atışları, göğüsten,
köprücük kemiği üzerindeki nabızdan veya el bileğinin dış kısmında, kemikle
kiriş arasındaki yerden sayılabilir. Taşikardi; her zaman kalp hastalığının
belirtisi değildir. Çünkü koşmak, sindirilmesi güç şeyler yemek, heyecanlanmak,
sigara, içki, çay, kahve içmek, zehirlenmek, bazı ilaçlar ve kadınların aybaşı
halleri taşikardiye neden olabilir. Bu çeşit taşikardi, nedenin ortadan
kalkmasıyla geçer. Ancak kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları, ateşli
hastalıklar ve zehirlenmeler de taşikardi yapar. Bu nedenle, doktora başvurmak
gerekir.
rahim iltihabı
Rahimim iç yüzünün iltihaplanmasına tıp dilinde endometri denir. Nedeni,
belsoğukluğu, doğumdan ve çocuk düşürdükten sonra rahimde parça kalması veya
rahim düşüklüğüdür. Hastanın karın bölgesi hassastır, vajinadan cerahatli ve
sümüğe benzer akıntı gelir. aybaşı kanamaları fazla olur. Bacaklarda ve leğen
kemiği bölgesinde ağrı vardır. Bu ağrılar dinlenmekle geçer. Doktora başvurmak
gerekir.
rahim kanaması
Bu hastalık, aybaşı hali dışında görülen aşırı kanamalarla kendini gösterir.
aybaşı hali sırasında da sancı olmaz.
rahim urları
Çoğunlukla doğum yapmamış kadınlarda görülür. Bazı urlar zararsızdır. Ancak
aybaşı günlerinde gecikme, kilo kaybı, kansızlık ve adet görmenin ikinci ve
üçüncü günlerinde haddinden fazla kanama varsa, geç kalmadan bir doktora
başvurmak gerekir. Ayrıca hastada idrar yapma ihtiyacı fazlalaşır, leğen kemiği
bölgesinde ağrı vardır.
rahimde polip
Rahimde meydana gelen ve nohut büyüklüğünde olan renkli yumrulara rahim polip'i
denir. Nedeni, rahimin iç yüzünü örten zarın iltihaplanmış olmasıdır. aybaşı
halinde aşırı kanama, rahim akıntısı ve arasıra gelen karın ağrıları ile kendini
gösterir. Kesin tedavisi ameliyattır.
tansiyon düşüklüğü
Büyük tansiyon, 11'den aşağı düştüğü zaman tansiyon düşüklüğü vardır. Bu duruma
tıp dilinde hipotansiyon denir. Tansiyon, ateşli hastalıklar sırasında, büyük
kanamalardan sonra, iç salgı bezi bozukluklarında veya herhangi bir hastalıktan
sonraki iyileşme döneminde düşer. Bazı kadınların aybaşı hallerinde, veya
sıcakta fazla ter kaybından sonra veya sinirli kimselerde de tansiyon düştüğü
görülür. Devamlı olarak tansiyon düşüklüğü önemli bir hastalığın işareti
olabilir.
varis
Damarların büyümesi ve şişmesine varis denir. Çoğunlukla bacağın alt
kısımlarında görülür. Nedeni ayakta fazla durmak, şişmanlık, kan damarlarındaki
kapakların düzensiz çalışması veya jartiyer kullanmaktır. Belirtileri, deri
yüzeyindeki damarlar eğri, büğrü olup şişerler. Deri rengini kaybeder. Akşam
saatlerinde de ayak bilekleri şişebilir. Banyodan sonra, aybaşı halinde, sıcak
havalarda veya uzun süre ayakta kaldıktan sonra, yorgunluk, bacaklarda ağrı,
karıncalanma ve dolgunluk hissedilir.

