MANİSA
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 13.810 km²
Nüfus: 1.154.418 (1990)
İl Trafik No: 45
Batı Anadolu'da Spil Dağı ile Gediz Nehri arasında yer alan Manisa, Ege
Bölgesinin ulaşım bakımından önemli bir noktasında bulunan zirai, ticari ve
sanayi açıdan gelişmiş bir kentimizdir.
Tarihi M.Ö. 3000 yıllarına inen ilde Hitit, Frig, Lidya, Makedon, Roma, Bizans,
Beylikler ve Osmanlı uygarlıklarına ait izler bulunmaktadır.
Tarih boyunca
kültür ve sanatın yoğunlaştığı, ticaret yollarının geçtiği Manisa, kültürel ve
doğal zenginlikleri ile ilgi çekici tatil olanakları sunmaktadır.
Manisa resimleri için tıklayınız.
İLÇELER
Manisa ilinin ilçeleri; Ahmetli, Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördeş,
Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi, Soma ve
Turgutlu'dur.
Akhisar: İlin kuzeyinde İzmir-İstanbul karayolu üzerindedir.
Akhisar'da, Hıristiyanlığın ilk yedi kilisesinden birisinin de bulunduğu antik
Thyateira kenti, Ulu Cami, Yeni Cami ve Paşa Camii görülmeye değer tarihi
yerlerdir.
Alaşehir: Manisa ilinin güneydoğusundadır.
Hıristiyanlığın ilk yedi kilisesinden birinin de yer aldığı Philadelphia antik
kenti, Şeyh Sinan Cami ve Yıldırım Camii önemli tarihi değerlerdir.
Demirci: Manisa'nın kuzeydoğusundadır.
İlçe merkez inin batısında İcikler Köyünde bulunan ve Roma döneminin önemli
kentlerinden olan Saittai (Sidas) şehri ve Eski Cami önemli tarihi değerlerdir.
Ayrıca Hisar Kaplıcaları, Saraycık Kaplıcası da ilçe sınırları içinde yer
almaktadır.
Kırkağaç: Seleukos Kralı I. Antiochos'un karısı adına kurulan Stratonikea
(Hadrianapolis) ve Nakrasa (Akrasos) antik kentleri görülmeye değer yerlerdir.
Kula: İlin doğusunda, İzmir - Ankara karayolu üzerindedir.
Kurşunlu Cami, Hacı Abdurrahman Cami, Süleyman Şah Türbesi, Emre Köyünde bulunan
Emre Sultan Türbesi, Kula'ya 20 km. uzaklıkta Gökçeören kasabasında bulunan ve
Lidya Krallığı döneminde önemli bir merkez olan Meonia antik kenti, geleneksel
Türk evleri ilçenin önemli tarihi değerleridir.
Salihli: İzmir-Ankara yolu üzerindedir.
İlçe merkez i yakınlarındaki Sardes, Lidya Krallığının başkenti ve tarihte ilk
paranın basıldığı yerdir.
Ünlü ilk Yedi Kiliseden biri de Sardes'te
bulunmaktadır.
Bintepeler Kral Mezarlığı, Daldis ve Çakallar Tepesindeki
Pleistosen (Dördüncü) Çağında yaşamış insanlara ait fosil ayak izleri önemli
diğer tarihi değerlerdir.
İlçe şifalı sular yönünden de zengindir.
NASIL GİDİLİR
Karayolu: Otobüs Terminali, kent merkez ine 600 - 700 m. uzaklıktadır.
Otogar Tel : (+90-236) 231 15 04
Demiryolu: Tren İstasyonu, kent merkez ine 600 - 700 m. uzaklıktadır.
Manisa-Ankara, Manisa-İzmir, Manisa-Bandırma demiryolu bağlantıları mevcuttur.
İstasyon Tel : (+90-236) 231 16 96
GEZİLECEK YERLERİ
Müzeler ve Örenyerleri
Manisa Müzesi
Adres: Saruhan Bey Mah. Murat Cad. No: 107 - Manisa
Tel: (236) 232 00 62
Sart
Salihli yakınlarında, bugünkü İzmir-Ankara yolu üzerinde, Manisa'ya yaklaşık 62
km uzaklıkta bulunan Sart, antik çağda Lidya Krallığının başkenti olması ve
tarihte ilk altın paranın basıldığı yer olmasıyla ün yapmıştır.
Arkeolojik
kazılar sonucunda, başta Artemis Tapınağı, Sinagog, Cimnazyum başta olmak üzere
altın arıtımevi ve mermerli cadde kenarındaki dükkanlar ile Artemis Mabedi
yakınındaki küçük kilise gibi birçok eser ortaya çıkarılmıştır.
Sart Ören Yeri, Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait Ege Bölgesinde bulunan yedi
kiliseden Sart Kilisesinin bulunduğu yer olarak da yoğun bir biçimde ziyaret
edilmektedir.
Yine Sart ören yerinde İzmir-Ankara yolunun kuzey kenarında
bulunan Sinagog, türünün Anadolu'daki en eski örneklerinden biri olması ve M.S.
III. yüzyılda, Sart'ta bir Musevi cemaatinin varlığına işaret etmesi bakımından
önemlidir.
Akhisar (Thyatira)
Bugünkü Akhisar ilçesinin bulunduğu alanda ilk yerleşim izleri M.Ö. 3000
yıllarına inmektedir.
Mevcut kalıntıların yanı sıra, Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait Ege Bölgesinde
bulunan yedi kiliseden Thyatira kilisesinin bulunduğu yer olarak inanç turizmi
kapsamında da ziyaret edilen ören yerlerindendir.
Alaşehir (Philadelphia)
Alaşehir'in üzerine kurulu olduğu antik Philadelphia kentinin akropolü durumunda
olan Toptepe düzlüğünde bulunan tapınak kalıntıları, Toptepe'nin kuzey
eteklerinde bulunan tiyatro, Bizans döneminde yapılmış olan surlar ve doğu
kapısı ile M.S. VI yüzyıla ait St. Jean kilisesi en önemli eserlerdir.
Havarilerden loannes adına yapılan St. Jean Kilisesi, Ege Bölgesindeki
Hıristiyanlığın ilk çağlarına ait 7 kiliseden birisidir.
İncil'in vahiy bölümünde adı geçen ve kendilerine mesaj gönderilen Yedi Kilise
(Smyrna, Pergamon, Thyatira, Sardes, Philadelphia, Laodicia ve Ephesus)
Hıristiyanlığın ilk kiliseleri olarak kabul edilir.
Hepsi de Anadolu'da olan bu
kiliselerin üç tanesi (Sardes, Philadelphia ve Thyatira) Manisa ili sınırları
içinde bulunmakta ve inanç turizmi kapsamında ziyaret edilmektedir.
Buradaki
kilise sözcüğü kilise binasından ziyade cemaat anlamındadır.
Bintepeler - Lidya Kral Mezarları
Salihli-Akhisar yolunun güneyinde, Gediz Ovasının kenarında yaklaşık 90 kadar
tümülüsü içeren Lidya Kral Mezarlığı bulunmaktadır.
İrili, ufaklı bu
tümülüslerin içinde en büyükleri Kral Alyattes ve Kral Gyges'e ait olanlardır.
Yoğurtçu Kalesi
Manisa-Menemen yolu üzerinden sapılan Uzunburun köyü yakınındadır.
Hayli sağlam
durumda olup, tarihinin Bizans, hatta Roma dönemine kadar indiği sanılmaktadır.
Aigai
Manisa merkez e bağlı Köseler Köyü sınırları içinde bulunan Aigai, Herodot'un
bahsettiği on iki Aiol kentinden biridir.
Kenti çevreleyen surların bir kısmı
ayaktadır.
Agora, tiyatro, stadyum, meclis binası ile tapınak kalıntıları
belirgin durumdadır.
Kybele
Manisa-Turgutlu yolu üzerinde ,Manisa'ya yaklaşık 7 km uzaklıktaki Akpınar
mevkiinde, Spil Dağı'nın kuzey eteklerindeki kayalara oyulmuş bir kabartma
bulunmaktadır.
Farklı ülke ve kültürlerde değişik adlarla anılan, Anadolu
kökenli ana tanrıça Kybele'ye ait rölyef, yoldan 10-12 m kadar yüksekliktedir.
Rölyefin üst kısmında hiyeroglif izlerinin Hitit karakteri taşıması nedeniyle,
Hititlerin Batı Anadolu'ya yaptıkları seferler sırasında yapıldığı sanılan
rölyef M.Ö. 13.yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.
Niobe
Spil Dağı'nın kuzeybatı eteklerinde, Çaybaşı deresinin doğu kenarında, Niobe
diye anılan, kadın başı şeklinde, kurşuni bir kaya vardır.
Aslında Tantalos'un
kızı olan ve Thebai kralı Amphion ile evlenen Niobe'nin yedi kız, yedi erkek 14
çocuğu olur.
Tanrıça Leto'nun ise Apollon ve Artemis olmak üzere sadece iki
çocuğu vardır.
Niobe'nin her fırsatta çocuklarının çokluğu ile övünerek
kendisini küçümsemesi Leto'yu kızdırır.
Bunun üzerine Apollon Niobe'nin
oğullarını,Artemis ise kızlarını oklarıyla öldürürler.
Niobe çocuklarının
cesetleri başında günlerce ağlar Sonunda Zeus Niobe'nin acısına son vermek için
onu Spil Dağı eteklerinde bir kaya haline getirir.
Antik çağdan buyana öyküsü dilden dile aktarılarak günümüze kadar gelen bu
kaya,yakından bakıldığında doğal bir taş, biraz ilerideki dere kenarından
bakıldığında ise kadın başı şeklinde görünmektedir.
Camiler
İlin önemli camileri merkez de 14.yy'a tarihlenen Ulu Cami, Kanuni Sultan
Süleyman'ın eşi Hafsa Sultan adına yapılan Sultan Camii ve projesi Mimar Sinan'a
ait Muradiye Camii ve Akhisar ilçesindeki Ulu Cami sayılabilir.
1490 tarihinde
II. Bayazıt'ın eşi Hüsnü Şah Sultan tarafından yaptırılan Hatuniye Külliyesi
görülmeye değerdir.
Manisa' da yer alan türbeler; Saruhan Bey Türbesi, Yedi Kızlar Türbesi, Yirmi
İki Sultanlar Türbesi, Süleyman Şah Türbesi ve Emre Sultan Türbesidir.
Bedestenler
Rum Mehmet Paşa Bedesteni, Kurşunlu Han (1488), Yeni Han (19.yy.), Çukur Hamam,
Dere Hamamı, Gülgün Hatun (Dere) Hamamı (14. yy.), Karaköy Hamamı, Hüsrev Ağa
Hamamı, Alaca Hamam (15.yy.), Cumhuriyet Hamamı (16. yy.)
Korunan Alanlar
Manisa - Spil Dağı Milli Parkı
Yeri: Manisa ili
Ulaşım: Ege Bölgesinde Manisa ilinin yamaçlarına yaslandığı Spil Dağı üzerinde
yer alan Milli Park Manisa'dan 24 km.lik bir karayolu ile ulaşılmaktadır.
Özelliği: Kanyon vadiler, inler, mağaralar, dolinler ve lapyalar gibi karstik
oluşumları jeolojik yapısından kaynaklanan ilgi çekeci yer şekilleridir.
Çam, ardıç, kavak, ceviz, kızılağaç, karaağaç, meşe ağaçlarından meydana gelen
bölgenin zengin bitki türleri yanında, Milli Parkta bilimsel araştırmalarla
belirlenen 20'den fazla endemik bitki türü bulunmaktadır.
Osmanlı
İmparatorluğu'nun bir devrine adını veren ve Avrupa Ülkelerine de götürülen
Manisa laleleri de Milli Parkta tabii olarak yetişmektedir.
Ayı, karaca, kurt, çakal, domuz, tilki, sansar, porsuk, dağ keçisi, akbaba,
kartal ve sülün yörede yaşayan yaban hayvanlarıdır.
Milli Parkın tarihi ve mitolojik yönü de zengindir.
Mitolojiye göre Spil Dağına
adını veren zaman tanrısı Kronos'un karısı Kybele (Sipylena)'dir.
Kybele bütün
tanrıların, tanrıçaların olduğu gibi bitkilerin,hayvanların ve insanların
bereket tanrıçasıdır.
Akpınar mevkiinde kaya üzerinde oturmuş röliefi vardır.
Bir diğer kaynağa göre de Frikya Kralı Menos 'un kızı Spilos 'un bu dağa
atılarak vahşi hayvanlar tarafından büyütülmesinden dolayı dağa Spilos adı
verilmiştir.
Lidya Kralı Tantalos kale yaptırmış ,kalenin bitmesi şerefine
verdiği ziyafette oğlu Pelops'u doğrayıp tanrılara sunduğu için onlar tarafından
cezalandırılmıştır.
"Ağlayan Kaya" olarak bilinen yer ise mitolojiye göre 14
çocuğunun tanrıça Leto’nun çocukları Apollon ve Artemis tarafından öldürülmesi
sonucu, çocuklarının ardından ağlayan Niobe'ye aittir.
Arazinin jeomorfolojik yapısı dağcılık tracking ve atıcılık sporlarına uygundur.
Ataalanı mevkiinde halkın kamp ve günübirlik rekreasyon ihtiyaçları
karşılanabilir.
Görülebilecek Yerler: "Ağlayan Kaya" adıyla bilinen yer görülmeye değer
güzelliktedir.
('Mitoloji de bu kaya 14 çocuğunun öldürülmesi ile ardından
ağlayan Niobe'ye aittir.
)
Milli Parkın Dulkadın mevkiinde mağaralar eskiden yerleşim birimi olarak
kullanılmıştır, Buraya ait bazı buluntular Manisa Müzesinde sergilenmektedir.
Milli Parkın doğusunda 600 metre yükseklikte bulunan ve içi tamamen sülüklerle
dolu olan "Sülüklü Göl" kalker bazı erimesi ile meydana gelmiş bir dolin
gölüdür.
Yine suların kalker serilelinin altını eritip oymaları ile çok sayıda
inler oluşmuş bunların en büyüğü "Paşaini"dir.
Parkın yakınında sıcaklığı en az
21 dereceye kadar yükselen ılıca mevcuttur.
Mevcut Hizmetler ve Konaklama: Park bölge halkının rekreasyon ihtiyacını
gidermektedir.
Arazinin jeomorfolojik yapısı dağcılık sporuna uygundur.
Aynı
zamanda track ve atıcılık sporları da yapılmaktadır.
Milli Parkın Ataalanı
mevkiinde düzenlenen günübirlik ve kamp alanı bölge halkının yaz-kış rekreasyon
ihtiyacını büyük ölçüde karşılamaktadır.
Kır gazinosu ve bunglowlar mevcut
hizmetler içindedir.
Dağ dinlenme evlerinde önceden rezervasyon yapmak suretiyle konaklamak
mümkündür.
Rezervasyon için Spil Milli Park Başmühendisliği Tel: 0 236 237 10
63-65
Kaplıcalar
Kurşunlu Kaplıcaları
Salihli'nin 5 km. kadar güneybatısında, Manisa'ya 71 km. uzaklıkta olan kaplıca
romatizma, solunum yolları hastalıkları, cilt ve kadın hastalıkları ile nevralji
tedavisinde kullanılmaktadır.
Urganlı Kaplıcaları
Manisa'ya 55 km. Turgutlu'ya 17 km. uzaklıkta olan kaplıcanın sularından hem
kaplıca hem de içmece olarak yararlanılmaktadır.
Kaplıca olarak romatizma,
kireçlenme, siyatik, egzama, hemoroit, cilt, sinir ve kadın hastalıklarına;
içmece olarak da mide, bağırsak ve böbrek hastalıklarına iyi gelmektedir.
Emir Kaplıcaları
Manisa'ya 130 km, Kula'ya 20 km uzaklıktadır.
Romatizma ve cilt hastalıklarına
iyi gelen kaplıca sularının, az miktarda içildiğinde sindirimi kolaylaştırdığı
ve karaciğere yararlı olduğu söylenmektedir.
Saraycık Kaplıcaları
Manisa'ya 124 km, Demirci'ye 53 km. uzaklıkta olan kaplıcalar romatizma, cilt ve
kadın hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.
Sart Kaplıcaları (Çamur Hamamı)
Manisa'ya 68 km, Salihli'ye 11 km uzaklıktaki bu kaplıcalar romatizma, nevralji,
kadın hastalıkları ve cilt hastalıklarının tedavisinde yararlı olmaktadır.
Yaylalar
Spil Dağı'nın kuzeyinde yer alan Sultan Yaylası (Kiraz Yaylası) gözde
yaylalardan biridir.
1200 metre yüksekliğindeki Atalanı Yaylasında ise Spil
Milli Park Başmühendisliğinin yönetimindeki kamp alanında gerek mevcut dağ
evlerinden kiralamak suretiyle, gerekse de ziyaretçilerin kendi karavan ve
çadırlarını kullanmak suretiyle konaklamaları mümkündür.
Bundan başka Manisa Keçiliköy Manastır Yaylası ile Turgutlu Ovacık Yaylası,
yayla turizminin gelişebileceği potansiyel alanlardır.
Sportif Aktiviteler
Doğa Yürüyüşü
Manisa'nın güneyinde bulunan Spil Dağı Milli Parkı, topografik özellikleriyle
dağcılık ve trekking için uygun bir alan oluşturmaktadır.
Avcılık
Manisa ve yöresinde keklik, ördek, bıldırcın, tavşan ve yaban domuzu avı
yapılmaktadır.
Olta Balıkçılığı
Salihli ilçesinde bulunan Demirköprü Baraj Gölünde sazan ve levrek, Gölmarmara
ilçesindeki Marmara Gölünde ise sazan ve yılan balığı avlanabilmektedir.
Kuş Gözlem Alanı
Demirköprü Barajı
Marmara Gölü
COĞRAFYA
Ege Bölgesinde yer alan Manisa'nın önemli dağları Spil Dağı, Yamanlar Dağı, Yunt
Dağı, Bozdağlar, Demirci Dağları, Çal Dağı ve Uysal Dağıdır.
Gediz Vadisi ve
diğer çöküntü ovalar dağlık kesimin ortasında yer almaktadır.
En önemli
akarsuları Gediz Nehri Bakırçay'dır.
Ormanlar genelde 1000 m. üzerindeki yüksekliklerde topluluklar halinde bulunur.
Manisa yaban hayatı yönünden zengindir.
İlde ovalar ve vadilerde Akdeniz ikliminin karasal tipi, dağlık bölgeler ve
platolarda ise İç Anadolu ikliminin karasal etkileri görülmektedir.
Yazları
sıcak ve kurak, kışları ise kıyı kuşağına oranla soğuk ve yağışlıdır.
TARİHÇESi
Çeşitli kaynaklardan Manisa ve yöresinin tarihinin M.Ö. 3000 yıllarına kadar
indiği, Tantalis ve Spylos Magnesiası gibi adlarla anılan yerleşimlere sahne
olduğu bilinmektedir.
Yörede çıkan buluntulardan ve yazılı kaynaklardan Manisa
ve çevresinin Hitit, Aka, Frig, Lidya, Roma ve Bizans uygarlıklarına sahne
olduğu anlaşılmaktadır.
Daha sonra Saruhan ve Osmanlı egemenliğine girmiştir.
NE YENİR
Et ve süt ürünleri de ana besinler olmakla beraber, Manisa mutfağının temelini
sebze ve meyveler oluşturmaktadır.
Bazı yemeklerle pide ve börek gibi hamur
işlerinde sebzeler ve değişik bitkilerin et ile birlikte kullanıldığı görülür.
Yine de yöre mutfağında zeytinyağlıların yeri başkadır.
Manisa kebabı, şevketi
bostan, enginar dolması, semizotu, yalancı sarma, börülce tarator, sinkonta,
simit ekmeği, mantar tatlısı, zerde yörenin sevilen yemek ve tatlılarıdır.
NE ALINIR
Manisa’nın ünlü Mesir Macununu yıl boyu bulmak mümkündür.
Bunun yanı sıra Yunt
Dağı, Kula, Gördes ve Demirci halıları ile ün yapmış Manisa'da, geleneksel el
dokuması halılar, altın ve gümüş takılar, pamuklu iç ve dış giyim eşyaları
ziyaretçiler tarafından büyük ilgi gören eşyalardır.
Ayrıca bakır, gümüş,
pirinç, tahta oyma gibi hediyelik eşyalar ve şile bezi, bürümcük giysiler ile
çeşitli oyalar satın alınabilir.
LİNKLER
Manisa Belediyesi http://www.manisa-bld.gov.tr/
Alaşehir Belediyesi http://www.alasehir-bld.gov.tr/
Demirci Belediyesi http://www.demirci-bld.gov.tr/
Salihli Belediyesi http://www.salihli-bld.gov.tr/
MEŞHUR YERLERİ
Manisa Kebabı yemeden,
Mesir Macunu almadan,
Sart antik kentini, Kybele kabartmasını, Niobe kayasını görmeden,
Manisa Müzesi ve Muradiye Camiini gezmeden,
Yöresel halıları (Yunt Dağı,Kula,Gördes,Demirci) görmeden dönmeyin.
