KARS
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 18.557 km²
Nüfus: 349.437 (1992)
İl Trafik No: 36
Kars Doğu Anadolu da ülkemizin en doğusundaki ve aynı zamanda karasal iklim
dolayısıyla da en soğuk illerinden birisidir.
Ancak mekanın bu olumsuzluğu ilin
sanayii gelişmesinde nispeten olumsuz olmuş olsa da il turizm potansiyeli
açısından bölgenin başlıca illerinden birisidir.
İl ülkemizin başlıca kış turizm merkez inden birisidir ve yapılacak yatırımlarla
bu alanda daha da gelişebilir.
Bunun yanı sıra kültür turizmi açısından da
tarihin çok eski devirlerine uzanan antik kalıntıları ve ören yerleri ile önde
gelen kültür turizmi açısından da Yontma Taş Çağından itibaren kesintisiz bir
yerleşime sahne olan kent önde gelen kültür turizm merkez lerindendir.
Kars resimleri
iLÇELERi:
Kars ilinin ilçeleri; Akkaya, Arpaçay, Digor, Kağızman, Sarıkamış, Selim ve
Susuz'dur.
Digor: İl merkez ine 42 km. uzaklıktadır.
Ünlü Türk şairi Dede Korkut'un Digor'da
yaşadığına inanılmaktadır.
Çevrede Orta Çağdan kalma kiliseler bulunmaktadır.
Bunların içinde Digor yakınlarında bulunan Beş Müzesi (Beş Kilise) ve Karabağ
Köyü yakınlarında bulunan, iyi korunmuş Karabağ Müzesi'ne (Müren Kilisesi) araba
ulaşımını takiben yürüyerek gidilebilir.
Kağızman: İl merkez ine 75 km. uzaklıktadır.
Ayrıca Kağızman'ın kuzeyinde bulunan
ve batıdan doğuya doğru akan Aras Nehri Kanyonu vahşi, doğal güzelliklerle
doludur.
Bu kanyondaki güzellikler, Kağızman ve Tuzluca yolu izlenerek
görülebilir.
Ayrıca Tunç Kaya (Keçivan) Kalesi, Köroğlu Kalesi ve Çengim
Kilisesi gibi tarihi yapılar da mevcuttur.
Sarıkamış: Kış sporları ve kış turizmi bakımından Türkiye'nin önemli
merkez lerinden biri olan Sarıkamış, 2200-2900 m. yüksekliğinde bir plato
üzerinde yer almaktadır.
Doğal güzelliği ve modern kayak tesislerinin yanı başında açılmaya başlayan
oteller Sarıkamış'ın önemli bir turizm merkez i olmasını sağlamaktadır.
Sarıkamış'ta, en uygun kayak mevsimi 20 Aralık-20 Mart tarihleri arasındadır.
Susuz: İl merkez ine 24 km uzaklıktaki ilçe yakınlarında yer alan Susuz Şelalesi,
görülmeye değerdir.
Ayrıca yine ilçe merkez i yakınlarındaki Susuz Kaplıcaları da
romatizma hastalıklarına iyi gelmektedir.
Akyaka: İl merkez ine 54 km. uzaklıkta olan Akyaka ilçesi sınırları içinde tarihi
Ocaklı (Ani) kenti bulunmakta ve ziyaretçilerin ilgi odağı olmaktadır.
Arpaçay: Doğusunda Ermenistan toprakları ve Akyaka İlçesi, Güneyinde Kars İli
bulunmakta olup, Kuzeyinde Çıldır İlçesi ve Batısında da Susuz İlçesi toprakları
ile çevrilidir.
Selim: İlçe Doğu Anadolu bölgesinin en yüksek yaylaları üzerinde yer alır.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu: Otobüs terminalinin kent merkez ine uzaklığı 3 km.' dir.
Kent
merkez inden otogara firmaların servis aracı ve dolmuşlarla gidilmektedir.
Otogar Tel: (+90-474) 223 33 33 - 223 29 55 - 212 77 77
Havayolu: Kars Havalimanının kent merkez ine uzaklığı 7 km.dir.
Havalimanı Tel: (+90-474) 223 06 74
Demiryolu: Tren istasyonunun kent merkez ine uzaklığı 1 km'dir.
Ulaşım taksi ve
dolmuşlarla yapılmaktadır.
Kars-Ankara-İstanbul demiryolu
(Erzurum-Erzincan-Sivas-Kayseri üzerinden) bağlantıları mevcuttur.
İstasyon Tel: (+90-474) 223 43 98 - 223 43 99
GEZİLECEK YERLERİ
Müzeler
Kars Müzesi: Doğu Anadolu'nun en zengin müzelerindendir.
Arkeolojik eserler bölümünde Kars yöresinde bulunmuş seramik ve bronz eserler,
yüzük taşları, çeşitli paralar, süslemeli ahşap kapılar, nişler, çanlar;
etnografik eserler bölümünde Kars halkının tarih içinde kullandığı eşyalar;
bahçede ise çeşitli devirlere ait rölyefler, koç heykelleri, mezar taşları
sergilenmektedir.
Tel: (+90-474) 212 38 17
Ziyarete açık saatleri: 08.30-12.30 / 13.30-17.00
Ziyarete açık günler: Pazartesi hariç her gün
Örenyerleri
Ani ( Ocaklı ): Ani Harabeleri Kars'a 48 km uzaklıktadır.
Mevcut Ocaklı Köyü
yakınında Türkiye-Ermenistan sınırına yakın Arpaçay nehri kenarında konumlanan
kentin kuruluşu M.O. 350-300 yıllarına dayanmaktadır.
Ani ülkemizi ziyaret eden
turistlerin önemli uğrak merkez lerinden birisidir.
Ani'de kent surları, Ortaçağ
kiliseleri Selçuklu mimari eserleri görülmeye değerdir.
Kaleler, Surlar
Kars Kalesi: merkez Kale veya İç Kale olarak da anılan Kars Kalesi 10. yüzyılda
yapılmıştır.
1386'da Timur tarafından yerle bir edilmiş ve 1579'da yeniden
yapılmıştır.
Surlar: Kuzey surları ilk defa 972'de yapılmıştır.
977-990 yıllarında doğu
surları eklenerek, güçlendirilmiştir.
Kuzeyde yer alan üç giriş kapısı görülmeye değerdir.
12. yy.da Selçuklular
tarafından hastane olarak kullanılan Ejderha Kulesi Anadolu'nun en eski
hastanelerindendir.
Saraylar
Selçuk Sarayı: Ani ören yerinin kuzeybatı ucunda yer almakta olup, oldukça
görkemlidir.
Dış kapısında bulunan zengin mozaik şeklindeki taç kapısı geometrik
motiflerle süslenmiştir.
İçte muhtelif odalar, galeri, depolar ile çeşmesiyle
büyük bir yapı kompleksi oluşturur.
Beylerbeyi Sarayı: Kale eteğindeki Saray, 1579'da Lala Mustafa Paşa tarafından
yaptırılmıştır.
İki katlı olan yapı 1828 yılına kadar Kars Hükümet Konağı olarak
kullanılmıştır.
Camiler
Evliya Camisi ve Selçukluların Anadolu'da inşa ettikleri ilk cami olan Menuçehr
Camisi ilin önemli camileridir.
1579'da yaptırılan ilk cami yıkıldığından, 17.
yüzyılda toprak damlı olarak yeniden inşa edilmiştir.
Avlusundaki türbeden
dolayı bu adı almıştır.
Hamamlar
İlbeyoğlu Hamamı: Taşköprü'nün sağ tarafındadır.
Bugün Muradiye Hamamı olarak
tanınır.
Kabartma ve süslemeleri 18. yüzyıl mimari özelliklerini taşır.
Halen
kullanılmaktadır.
Mazlumağa Hamamı: Taşköprü'nün solunda yer alan bu hamam 1579'da yapılmıştır.
Köprüler
Taşköprü: Sultan III. Murat tarafından 1579 yılında kentin onarımı sırasında
yaptırılmıştır.
İlk köprü yıkıldığından, eski ayaklar üzerine 1719'da bugünkü
köprü inşa edilmiştir.
Plato ve Yaylalar
Kars ili plato ve yaylalardan oluşmaktadır.
Yayla Turizmi ve Çifttik Turizmi
yönünden önemli bir potansiyele sahiptir.
Sportif Etkinlikler
Sarıkamış Kış Sporları merkez i
Kars - Sarıkamış
Doğu Anadolu Bölgesinde, Kars-Sarıkamış ilçe merkez inin güneydoğusunda yer
almaktadır.
2634 m yüksekliğindeki Kars'a 55 km. mesafede Sarıkamış İlçesinin
içerisinde Çamurlu dağdadır.
Çamlar arasındaki Sarıkamış kayak merkez i; kar
kalitesi açısından önem kazanmıştır.
Çamlar arasında toplam 12 kilometreyi bulan 5 etaplı piste sahip 2500 rakımlı
Cıbıltepe'nin muhteşem bir doğal güzelliği vardır.
Cıbıltepe'nin kristal karla
kaplı olması ise onu kayakçılar açısından daha cazip hale getiriyor.
Ulaşım: Sarıkamış Kayak merkez i Kars hava alanına 50 km, şehir merkez ine ise 60
km. uzaklıktadır.
Kayak tesislerine en yakın havaalanından (Kars havaalanı 40
dakika ve Erzurum havaalanı 90 dakika) otobüsle ulaşmak mümkündür.
Şehir
merkez inden kayak tesislerine ulaşım özel araçlarla mümkündür.
Coğrafya: Kayak alanı 2100 -2634 metre yükseklikleri arasında, sarıçam ormanları
içerisinde yer almaktadır.
Normal kış koşullarında 1.5 metre dolayında olan kar,
kayak sporu için oldukça elverişli ve sadece Alplerde olan kristal kar özelliği
göstermektedir.
Sarıkamış'ta kayak için en uygun zaman 20 Aralık-20 Mart
tarihleri arasıdır.
Yörede karasal iklim hakimdir.
Hakim rüzgar yönü güney-batı
yönlerindedir.
Sarıkamış ve çevresi; Alp disiplini, Kuzey disiplini ve Tur Kayağı etkinlikleri
için çok uygun koşullara sahiptir.
Konaklama ve Diğer Hizmetler: Kayak merkez inde 2 si devlet konuk evi olmak üzere
konaklama yerleri bulunmaktadır.
Tesislerde kayak öğretmeni ve kiralık kayak
malzemesi temini mümkündür.
İlkyardım, güvenlik ve sağlık hizmetleri
verilmektedir.
Sarıkamış ilçesindeki konaklama yerleri ve hastanelerden istifade
edilmektedir.
Helikopter pisti olarak askeriye' den yararlanılmaktadır.
Mekanik Tesisler ve Pistler: Sarıkamış Kayak merkez inde 2 adet telesiyej, 1 adet
teleski tesisi hizmet vermektedir.
Sarıçam Kayak Tesisleri 2400 kişi/saat
kapasiteli, diğer telesiyej ise 800 kişi/saat kapasitelidir.
Ayrıca Sarıkamış'ta
Cıbıltepe'ye Turizm Bakanlığı tarafında 2 adet 4'lü teleski yaptırılmıştır.
Kuş Gözlem Alanı
Kuyucuk Gölü,Çalı Gölü ve Balık Gölü Kuş Alanı Kars İli sınırları içinde
bulunmaktadır.
Aras Havzası
COĞRAFYA
Kars ili Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu kesimlerinde yer almaktadır.
Büyük
bir plato özelliği gösteren il coğrafyasında genel olarak bitki örtüsü bozkır
görünümündedir.
Yalnız Sarıkamış ilçesinde çam ormanları bulunmaktadır.
Kağızman ilçesinde bağ ve bahçecilik yapılmaktadır.
Kars Doğu Anadolu Bölgesinin en soğuk bölgesinde yer alır.
Bu nedenle karasal
bir iklime sahiptir; kışları uzun ve sert, yazları ılımlı hatta serince geçer.
TARİHÇESİ
Araştırmalardan Kars tarihinin Cilalı Taş Devrine kadar indiği (M.Ö. 9000-8000)
anlaşılmaktadır.
Bölge daha sonraları Hurriler, Urartular, İskitler, Partlar,
Sasaniler ve Bizanslıların hakimiyetine girer.
1064 yılında Selçuklu Sultan Alpaslan, şehir ve civarını fethetmiş, böylelikle
Türk kavimlerine Anadolu yolunu açmıştır.
Şehir ve çevresinde Moğollar ve Akkoyunlular, Karakoyunlular gibi Türk
devletleri hüküm sürmüş, 1514 yılında Yavuz Sultan Selim bölgeyi fethettikten
sonra Osmanlı İmparatorluğuna katmıştır.
NE YENİR?
Kaşarı ve balının yanı sıra, Kars zengin ve renkli bir mutfağa sahiptir.
Yöreye özgü belli başlı yemekler; umaç helvası, elma dolması, hörre (un)
çorbası, evelik adlı bitkiden yapılan evelik aşı, ekmek üzerine kızgın yağ ve
yoğurt dökülerek yapılan ekmek aşı, pişi, kuymak, hengel (mantı), yarma
buğdaydan yapılan haşıl, bozbaş, kemikli ve parça etten yapılan ve bir çeşit
çorba olan piti, sultani üzümle yapılan pilav ve Kars böreğidir.
Kars'dan Yemek Tarifleri
Hörre
Malzemeler:
2.5 yemek kaşığı tereyağı
3 yemek kaşığı un
5 su bardağı su
1 tatlı kaşığı salça
tuz ,karabiber
Hazırlanışı: Bir tencerede 2 kaşık tereyağı ile un kavrulur.
Rengi hafif
pembeleşince yavaş yavaş su ilave edilir.
Tuz ve karabiber ile tatlandırılır.
Sürekli karıştırarak pişirilir.
Diğer tarafta yarım kaşık tereyağında salça
ezilerek kızdırılır.
Bu çorbanın üzerine gezdirilir ve sıcak olarak servis
edilir.
NE ALINIR?
Doğal boyalı pamuk, kıl, ipek ve yün iplikler kullanılarak yapılan, ilginç
yöresel motiflerle bezeli Kars kilim ve halıları çok ünlüdür.
Yöresel gümüş kemerler, başlıklar ve çeşitli gümüş takılar Kars'ın özgün hatıra
eşyalarıdır.
Kaz tüyünden yapılan kuştüyü yastıkları son derece sağlıklıdır.
Ayrıca ünlü Kars kaşar peyniri ve balı çok lezzetlidir.
LİNKLER
Kars Valiliği http://www.kars.gov.tr/
MEŞHUR YERLERİ
Ani, Kars Kalesini görmeden,
Müzeyi gezmeden,
Çıldır Golünde sarıbalık yemeden,
Bal, kaymak kaşar ve gravyer tatmadan,
Kars Kafkas halısı almadan,
Kafkas Halk Oyunları seyretmeden,
Sarıkamış'ta kayak yapmadan dönmeyin.
