ISPARTA
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 8.933 km²
Nüfus: 434.771 (1990)
İl Trafik No: 32
Ege, Akdeniz ve İç Anadolu Bölgelerinin kesiştiği Göller Bölgesi denilen noktada
yer alan Isparta ili, Eğirdir, Kovada ve Gölcük gölleri, Kovada ve Kızıldağı
Milli Parkları ile zengin bir fauna ve floraya sahiptir.
İnanç Turizminin merkez i Yalvaç ilçesi Anadolunun kültür zenginliğini tüm
ihtişamı ile yansıtmaktadır.
Kayak merkez inin yeraldığı Davraz Dağı, doğa yürüyüşü ve nehir sporlarına
elverişli kanyonlar, mağaralar ve dağları ile pek çok doğa sporlarının yapıldığı
merkez dir.
Isparta'nın turizm kapısı Eğirdir, alternatif turizm cennetidir.
Dağcılık,
trekking, rüzgarsörfü, yamaç paraşütü, kampçılık turizm çeşitlerinden
birkaçıdır.
Isparta merkez için tıklayınız.
İLÇELERi:
Isparta ilinin ilçeleri; Aksu, Atabey, Eğirdir, Gelendost, Gönen, Keçiborlu,
Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Uluborlu,Yalvaç ve Yenişarbademli'dir.
Aksu: Yaklaşık 1200 metre rakımında bulunan Aksu İlçesi, eski adı olan Anamas’ı,
ilçe coğrafyasına hakim 2388 m yüksekliğindeki Anamas Dağından almaktadır.
Aksu ilçesinin yeraldığı yörede yapılan kazılarda, ilk çağlardan beri iskana
açık olduğu görülmektedir.
Yörede, Helenistik çağa ait M.Ö.2. ve 1. Yüzyıldan
kalma sikkelere rastlanmaktadır.
Yapılan araştırmalardan, Aksu Vadisi ve Anamas
yaylaları arasındaki ulaşım zorluklarına rağmen, civarındaki bazı köylerde 16.
yüzyıldan beri Pazar kurulmakta olduğu ve bu yörede yoğun bir Yörük nüfusun
yaşadığı anlaşılmaktadır.
Cumhuriyet döneminde, Eğirdir'e bağlı bir bucak olarak
Yenice adı altında idari konumunu sürdüren Aksu, 26.8.1988 tarihinde ilçe
statüsüne kavuşmuştur.
Aksu ilçesi sınırları içindeki en önemli tarihi kalıntılar: Timbriada, Tynada,
Eurymendon Kutsal Alanı ve Roma Köprüsü dür.
Yörede turistik önemi olan Sorgon
ve Zindan Mağaraları ile Sorgun yaylası Aksu İlçe sınırları içinde
bulunmaktadır.
Atabey: Atabey İlçesi kuzeyden Senirkent ve Uluborlu, Batıdan Gönen, güneyden
merkez ilçe Isparta, doğudan da Eğirdir ilçeleri ile çevrilidir.
İlçenin
kuzeyini ve batısını Barla Dağı ve uzantıları bulunmaktadır.
Selçuklular döneminde bilinçli bir şekilde kervansaray ağıyla donatılan
Konya-Antalya güzergahındaki yerleşmelerinden birisi olan (Atabey) önem
verildiği, Ertokuş tarafından burada 1224 yılında inşa ettirilen medreseden
anlaşılmaktadır.
13. yy. başında tamamen Türkleşen bölgede, önemli bir yerleşim
merkez i olarak beliren Atabay’ deki medrese Osmanlı devleti eğitim sistemi
içinde de fonksiyonunu devam ettirmiştir.
Atabey’ in 1478,1501, ve 1568
tarihlerindeki kayıtlara göre, Eğirdir ’e bağlı bir nahiye olduğu yazılıdır.
İlçe sınırları içinde bulunan başlıca tarihi ve kültürel varlıklar, Harmanören
(Göndürle) de meydana çıkartılan 41 Küp Mezarlar, Sidera Bayat Harabeleri,
Ertokuş Medresesi, Sinan Camiidir.
(18) Atabey ilçesine bağlı olarak, İslamköy
Kasabası yanında 4 adette köy yerleşimi bulunmaktadır.
Atabey ilçe merkez i
Isparta’ya 23 km uzaklıkta olup, çoğunluğu çift yol olmak üzere asfalt yol ile
bağlıdır.
Gelendost: Gelendost ilçesi, Isparta il merkez inin kuzeyinde, Eğirdir Gölünün 10
km içerisinde kurulmuştur.
Gelendos ilçesi, ilk çağlardan beri, Pisidya Ülkesi
adı verilen Göller Bölgesinin en eski kültür merkez lerinden birisidir.
M.Ö. 3500
yıllarında “Mirya veya Miryo” adı ile Hititlerin bir kolu olan Anamurla
Miryalılar tarafından kurulmuştur.
M.Ö. 547 yıllarında bu topraklar
Pisidyalıları yenen Pers’ lerin egemenliğine geçmiştir.
17 Eylül 1176 yılında
yapılan ve bir kısmı da Gelendost Ovasında geçen Miryakefalon Savaşını Türklerin
kazanması ile Selçuklu topraklarına katılmıştır.
Gelendost daha sonra
Hamidoğulları Beyliğinin egemenliği altına girmiştir.
Gelendost, tarihi boyunca Ablada, Sabinae, Myrion, Miryona, Miryo, Myriokafalon,
Gelende-Abad, Gelendoz adları ile anılmıştır.
16. yüzyılda Afşar nahiyesine
bağlı olan Gelendost, Cumhuriyet döneminde 1930 yılında Afşar’ın yerine nahiye
olmuştur.
Daha sonrada 6.3.1954 tarih ve 6324 sayılı kanun ile de ilçe olmuştur.
Gelendost, Isparta-Konya karayolu üzerindedir.
Isparta’ya 80 km uzaklıktadır.
İlçenin tüm kasaba ve köyleri ile ulaşım olanakları her mevsim vardır.
İlçede
halk ağırlıklı olarak tarımla uğraşmaktadır.
Elmacılık en önemli uğraş koludur.
Gelendos ilçe merkez inde bulunan tarihi iki cami ile Yeşilköy sınırları içinde
bulunan Ertokuş Kervansarayı ilçenin en önemli kültür yapılarıdır.
Gönen: Isparta İl merkez ine 24 km uzaklıklığında, Isparta-Burdur karayoluna 5 km
uzaklığındaki Gönen’in tarihi M.Ö. 3-4 yüzyıla kadar dayanır.
Tarih boyunca
Kaue, Kawaena, Colonia, julia, Augusta, Pia, Fida, Comama, Yuztinianopolis,
Gonana, Konana, Könan ve Gönen adları ile anılmıştır.
Roma İmparatorluğu
Augustos’ un Pisidia adı verilen bölgede kurulduğu dört şehirden birisidir.
Araştırmalara göre yörede ilk yerleşim birimi Yuvaca, şimdiki yayla adıyla
bilinen yerdir.
Buraya ilk gelenler Yüreçi göçerleridir.
İlçe zamanla Selçukluların ve daha sonra da Hamitoğulları Beyliği’nin egemenliği
altında bulunmuştur.
Hamitoğlu Hüseyin Bey, topraklarının büyük bir bölümünü
Osmanlı Sultanı I. Murat ‘a satmıştır . 30 Aralık 1992 tarihinde yapılan
düzenleme sonucunda, İğdecik. Gölbaşı, Koçtepe ve Senirce köyleri Isparta İl
merkez ine, Güneykent Kasabası, Gümüşgün Köyü Keçiborlu ilçesine bağlanmıştır.
Gönen ilçesine bağlı yerleşim birimi olarak yalnız Kızılcık Köyü kalmıştır.
Keçiborlu: Isparta il merkez ine 40 km uzaklığındaki Keçiborlu ilçe merkez inin
tarihi gelişimi Isparta ilçe merkez i ile benzerlik göstermektedir.
Keçiborlu
tarih boyunca, Eudoxiopolis, Keçik-Borlu, Kiçi-Borlu isimleriyle anılmıştır.
Keçiborlu, Hitit, İyon, Lidya, Pers, Helen, Roma, Bizans devirlerini yaşadıktan
sonra 1204 yılında Sultan Kılıç Arslan tarafından Anadolu Selçuklu Devletinin
egemenliğine girmiştir.
Daha sonra Hamitoğulları Beyliğinde Uluborlu ve Gönen’e
bağlı bir kasaba olarak varlığını sürdürmüştür.
Günümüzdeki Keçiborlu ilçesinde korunmakta olan Keçiborlu Höyüğü, Kılıç Höyüğü,
Kılıç Fari Harabeleri, Fadıllı Harabeleri, Güneykent şehir kalıntıları, Sinanbey
Camii, Senir Hacı Osman Camii, Gümüşgün Sinan Dede Türbesi eski çağlardan kalan
eserler ve yerler olarak görülmektedir.
İlçenin başlıca mesire ve yayla turizmi yerleri : Söğüt Dağı Yaylası, Fadıllı
Yaylası, Koru Yaylası, Taşoluk Yaylası, Güneydere Uzundere Piknik Yeri ve
göleti, Keçiborlu Göleti, Boyralı Sini Yaylası, Aydoğmuş Akdağ Yaylası, Senir,
Tepecik ve Ardıçlı Köyleri Burdur Gölü Kenarı Plaj sahasıdır.
Keçiborlu adının, bölgenin küçük tepeciklerinden oluşmasına izafeten Kiçi
(Küçük) Bor (Taş) kelimelerinden oluştuğu Kiçiborlu ’dan bozulduğu
sanılmaktadır.
Senirkent: Isparta İl merkez ine 76 km uzaklığında, Eğirdir Gölü’ nün Hoyran Gölü
adı verilen kuzey kısmının batısında bir vadide yer alan ilçe, dağ eteğindeki
meyilli düzlük bir arazide kurulmuştur.
Zira “Senir” dağ eteğindeki meyilli
düzlük anlamına gelmektedir.
Senirkent’in bulunduğu bölgenin, tarihin çok eski devirlerinden beri yerleşim
merkez i olduğu, buluntulardan ve yapılan araştırmalardan anlaşılmaktadır.
Ancak
su kanalı, kervansaray, kale gibi ayakta kalmış tarihi yapılara rastlamaktadır.
1370 yılında kurulmuş olan Senirkent 1807de Uluborlu’ya bağlı nahiye statüsüne
getirilmiş ve belediye teşkilatı kurulmuştur.
İlçedeki başlıca kültür
varlıkları: Tymandos Antik Kent, Yassıören Höyük, Garip Höyük, Tohumkesen Höyük,
Aralık Höyük Gençali Höyük, Veli Baba Türbesidir.
Sütçüler: Isparta'nın güneyinde yer alan Sütçüler ilçesinin kuruluşunun M.Ö. 200
yıllarına kadar dayandığı bilinmektedir.
Bu gün Adada olarak adlandırılan antik
kent, Pisidya bölgesinde; Pisidya ile Pamfilya bölgeleri arasında yer
almaktadır.
1330 yıllarında Hamitoğulları beyliği Eğirdir’ de kurulana kadar
Sütçüler Selçuklular ’ın elinde kalmıştır .
Osmanlılar zamanında bir süre Kara Bavlu olarak anılmıştır.
Zamanla Bavlu
şekline dönüşen isim, Cumhuriyet döneminde 1926 yılına kadar sürmüş, bu tarihte
yerleşime dağ-dağlık anlamına gelen Cebel ismi verilmiştir.
1938 yılında belde
halkının büyük şehirlerde sütçülük yapmaları üzerine isimi Sütçüler olarak
değiştirilmiş ve Eğirdir ’e bağlı bir nahiye iken ilçe statüsü verilmiştir.
İlçenin belli başlı kültür varlıkları arasında, ilçenin tarihi gelişimini
simgeleyen kalıntılarından Adada antik kenti gelir.
Antik kent ilçe merkez ine
12, Sağrak köyüne 2 kilometre uzaklıktadır.
Diğer kültürel varlıkları ise,
Sığırlık Harabeleri, Taşkapı Harabeleri, Zorzila Kalıntıları, Sefer Ağa Camii,
Çandır Köprüsüdür.
Uluborlu: Uluborlu, tarih öncesi devirlerden beri çeşitli medeniyetlerin hüküm
sürdüğü yörede yer almaktadır.
Uluborlu’nun 4000 yıl öncesi Hititler tarafından
kurulduğu bilinmektedir.
Bu döneme ait kalıntılara yörede hala rastlanmaktadır.
Uluborlu, Türklerin fethi öncesinde Apolonia, Sozopolis, Mardion, Mardiyon,
Mardiaion adlarıylada anılmıştır.
1070 yılında Türklerin egemenliğine girmiştir.
Bu devirden sonra Uluborlu, Borgulu, Burgulu, Uluğborlu isimleri de almıştır.
Uluborlu’da yaklaşık 17 türde kiraz yetiştirilmektedir.
Uluborlu kirazı Avrupa
ülkelerinde çok tutulmaktadır.
Ürünün büyük bir kısmı ihraç edilmektedir.
İlçede
Temmuz ayının ilk haftasında 2 gün süreli Altın Kiraz ve Yağlı Pehlivan Güreş
Şenlikleri düzenlenmektedir.
Yenişarbademli: Yenişarbademli, Beyşehir Gölünün batısında, Toros Dağlarının
kuzey uzantısı olan Anamas Dağları ile bütünleşir.
İlçe doğusunda, Beyşehir,
batısında Aksu ve kuzeyinde Şarkikaraağaç ilçeleri ile çevrilidir.
İlçenin
rakımı 1150 metredir.
İlçe sınırları içerisinde bulunan Dedegöl Dağı (2892 m)
ile Isparta’nın en yüksek dağıdır.
Yenişar tarih boyunca pek çok uygarlığa sahne
olmuştur.
Yapılan araştırmaya göre, M.Ö. 4000 yıllarında Etiler , M.Ö. 1500
yıllarında Frikyalılar, M.Ö. 800 yıllarında İyonlar, M.Ö. 600 yıllarında
Lidyalılar, M.Ö. 446 yıllarında Persler, M.Ö. 190 yıllarında Romalılar, M:S. 395
yıllarında da Bizanslar yörede uygarlık kurmuşlardır.
1071 Malazgirt Zaferinden sonra 1142 yıllarında Selçuklu topraklarına
katılabilmiştir.
1810 yılında Konya Vilayetine bağlı bir kaza olmuştur.
Selçuklulara ait Kubad-ı Abad Sarayı kalıntıları da ilçe hudutları içinde yer
almaktadır.
Yenişarbademli, Şarkikaraağaç üzerinden asfalt yol ile Isparta il merkez ine 177
km uzaklıktadır.
Yenişarbademli’ nin , başlıca gelir kaynağı, tarım,
hayvancılık, orman işçiliği ve balıkçılıktır.
NASIL GİDİLİR
Karayolu: İlin diğer illerle karayolu bağlantıları Afyonkarahisar, Konya,
Antalya üzerinden olmaktadır.
Otogar Tel: (+90-246) 227 20 70
Isparta Petrol Turizm
Tel: (+90-246) 227 77 01
Düzenli olarak İstanbul, Ankara Antalya, Bursa ve Gaziantep İzmir ve Edirne’ye
seferleri vardır.
Isparta Gürman Turizm
Tel:(+90-246) 227 34 34
Düzenli olarak İstanbul, Ankara Antalya,Bursa ve İzmir’e seferleri vardır.
Demiryolu: İzmir-Aydın demiryolunun bir uzantısı olan Isparta demiryolunda
tarifeye bağlı olarak Pamukkale Ekspresi, Göller Ekspresi, Posta Treni, Mototren
çalışmaktadır.
Her gün İstanbul’a 18:50 de İzmir’e ise 22:50 tren seferi
yapılmaktadır.
İstasyon Tel: (+90-246) 232 41 35 - 218 13 01
Havalimanı: Havaalanı Isparta'ya 28 km. uzaklıkta olup Keçiborlu ilçesi
sınırlarındadır.
Her türlü uçağın inip kalkabileceği Isparta Süleyman Demirel
Havalimanı'ndan Isparta'dan İstanbul'a, İstanbul'dan Isparta'ya uçak seferleri
yapılmaktadır.
Seferler; İstanbul dan Isparta'ya Cumartesi ve Perşembe günleri;
Isparta-İstanbul 19-20.30 İstanbul-Isparta 17.25-18.30 dur.
Hava Limanı Tel: (+90-246) 559 20 0 - 559 20 13
Rent a Car:
S&S Rent a Car: Hükümet civarı , Ulu Camii karşısı Isparta
Tel :246-2322724
Orient Rent a Car: Halı Sarayı, Garanti Bankası Yanı No:31-32 Isparta
Tel :246- 2323576
Faks : 246- 2329367
Mırıkoğlu Rent a Car: Aksu Caddesi Buket Apt. No.93/B Isparta
Tel& Faks :246-2121190
GEZİLECEK YERLERİ
MÜZELER VE ÖRENYERLERİ
Müzeler
Isparta Müzesi
Adres: Kenan Evren Cad. No: 107 - Isparta
Tel: (+90-246) 223 94 03
Yalvaç Müzesi
Adres: Hükümet Cad. Yalvaç - Isparta
Tel: (+90-246) 441 50 59
Faks: (+90-246) 443 49 37
Örenyerleri
Men Kutsal Alanı - Yalvaç
Antiocheia - Yalvaç: Antiocheia; Isparta iline bağlı Yalvaç ilçesinin yaklaşık 1
Km. kuzeyinde ve Sultan dağlarının güney yamaçları boyunca uzanan verimli bir
arazide kurulmuş, Pisidia bölgesinin başkentidir.
Limenia Adası - Artemis Tapınağı: Yalvaç İlçesine 25 km. uzaklıkta Gaziri
mevkiinde Hoyran Gölü içerisinde Limenia adası bulunmaktadır.
Göl kenarına kadar
bir asfalt yolla ulaşılmaktadır.
Adanın etrafı surlarla çevrilidir ve içerisinde
artemis adına inşa edilmiş bir tapınak ile diğer yapı kalıntıları bulunmaktadır.
Adanın ilk çağlardan beri iskân gördüğü ve tapınma için önemli bir merkez olduğu
anlaşılmaktadır.
Seleukeia Sidera (Bayat) Antik Kenti - - Atabey / Bayat: Atabey 'in 7 km.
güneyinde Bayat Köyündedir.
Kentin kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir
Ancak isminden Seleukoslardan biri tarafından kurulduğu anlaşılmaktadır.
Antik
şehirde yapılan kazılarda Hatıllı Güney Teras, Akropolis doğu kapısı, Doğu
Yamacı Kapısı, Merdiven- Tünel- Kuyu sistemi, Podyumlu Yapı, Tiyatro ve Nekropol
(Mezarlık alanı) ortaya çıkarılmıştır.
Timbria Antik Kolonisi: Antik yazarlardan Strabon (M.Ö.570) da Pisidia şehri
olarak geçer.
Yılanlı ovası, Akçaşar Köyü yakınlarındaki bir tepe üzerinde
kurulmuştur.
Eurymedon (Köprüçay) nehri yakınındadır.
Antik kentte bugün bazı
bina temelleri görülebilir.
Şehir Helenistik dönemden M. S. 238 yılına kadar
sikke basmıştır.
Prostanna Antik Kenti - Eğirdir / Sevirebey: Pisidia şehirlerinden bir
tanesidir.
Eğirdir sivrisinin arkatarafından Camii Yayla üzerindedir.
Şehrin
kesin yeri L. Robert tarafından Bedre Köyünün yukarısındaki Yazılıkaya' da
bulunan bir sınır yazıtı ile tespit edilmiştir.
Bu yazılı Prostanna ile Parlais
il sınır yazıtı idi. Antik kentte sınır duvarları ve bazı bina temelleri vardır.
Şehrin Akropolis 200 metre yükseklikte kurulmuştur.
Sur duvarları içerisinde
dikdörtgen şeklinde bir bina vardır.
Bu bina bir tapınaktır.
Diğer üç bina ise
halka ait binalardır.
Bizans dönemine ait hiçbir kalıntı yoktur.
M.Ö. 1. yy'dan
itibaren sikke basmaya başlamıştır.
Parlais Antik Kenti: Roma kolonisi olarak kurulmuştur.
Diğer koloni şehirlerinin
en küçüğüdür.
Bu günkü Barla dadır.
Görünürde herhangi bir kalıntısı yoktur.
M.Ö. 1.yy'dan itibaren sikke basmaya başlamıştır.
M.Ö. 25 yılında Galatya
eyaletine dahil edilen şehrin adı "Colonia Julia Augusta Parlais" tir.
Fari (Binda ) Harabeleri - Keçiborlu / Fori: Kılıç Kasabasının kuzeyinde bulunan
şehir bugün toprak altındadır.
Bu araştırmacılar Baris' in burada bulunduğunu
ileri sürmektedirler.
Toprak üzerinde herhangi bir kalıntı yoktur.
Şehrin
mimarisine ait olduğu sanılan bazı taş bloklar kasabanın çeşitli yerlerinde
bulunmaktadır.
Tymandos (Yassıören ) Antik Kenti: Yassıören Kasabasında bulunan bir antik
kenttir.
Kalıntıları günümüze kadar ulaşmayan antik kente ait bazı mimari
bloklara Senirkent ilçe merkez inde ve Yassıören Kasabasında rastlanmaktadır
Adada Antik Kenti - Sütçüler / Sağrak: Sütçüler İlçesine 12 km. Sığırlık Köyüne
2 km.'dir.
Helenistik dönemin en parlak yıllarını yaşamıştır.
Büyük İskender'in
Güney Anadolu'yu almasından sonra sırasıyla Seleukoslar, Bergama Krallığı, Roma
İmparatorluğu ve oradan da Bizans İmparatorluğunun egemenliğine girmiştir.
Prof.Dr.
William r.
Ramsay kentin para darpedilen bir merkez ve dini yönden bir
piskoposluk olduğunu belirtmiştir.
Adada' nın bastırdığı paraların bir yüzünde
boğa başı (Bukranion) diğer yüzünde geometrik merkez li üç başak (trikles)
kabartması bulunmaktadır.
Bu kabartma güç simgesidir.
Aynı kabartmanın işlendiği
bir taş Batık kentte bulunmaktadır.
Kentin bağımsızlığı Romalılar kaldırıldıktan
sonra Adada' nın bastırdığı paraların bir yüzüne o dönemin imparatorluğunun
başı, diğer yüzüne ise Zeus, Athena ya da aslan postu sarınmış Herakles başı
kabartmaları görülür.
Bugün antik kentte görülen kalıntılar şunlardır.
Kent
alanının geometrik ekseninde yer almış, büyük taşlarla döşeli ilk çağ Ana
Caddesi, küçük tapınak kalıntıları ki bu tapınaklar rektangonal (dikdörtgen
prizma biçimi) çok düzgün kesilmiş, kimine süs çıkıntısı bırakılmış taşlarla
yapılmış Agora ve onu çevreleyen yapılar kompleksi Bouleuterion (kent
yöneticileri toplanma yeri), kentin su düzenine ait parçalar, Nekropolis,
mausoleiom (ev görünüşünde anıtsal mezar) bulunmaktadır.
Tol Harabeleri: Yenişarbademli ilçesi ovasında , Konya il sınırları içerisinde
Gölkaya köyünde yer alır.
Beyşehir Gölü kenarındadır.
Apollonia Mordion Antik Kenti - - Uluborlu / merkez : M.Ö.3.yy.'da kurulmuştur.
Stabon'da Frigya şehri, Plolemaios'ta Pisidia şehri olarak geçer.
Apollonia
Seleukoslar tarafından kurulan bir Seleukos kolonisidir.
Şehir M.S 260-268
devrine kadar sikke basmıştır.
Şehir geç roma ve Bizans döneminde önemini
korumuştur.
Res Gestea'nin Gerekçe Fragmanı bu şehirde bulunmuştur.
381'deki
kilise kayıtlarına göre adı Sozopolis olarak geçer.
Şehir kalıntıları eski
kasaba mevkiinde Akropol ve orada bazı bina temelleri ve mimarî bloklar
karşımıza çıkar.
Asar Harabeleri - Sütçüler / Kesme
Caralis - Yenişarbademli
Conana - Gönen
Kapıkaya - Isparta / Güneyce
Tynada - Aksu / Terziler
Sülüklü Göl Harabe - Sütçüler Çandır
Kiliseler
Aziz Paul Kilisesi, Aya Payana Kilisesi, Ayastefanos Kilisesi ve Aya Yorgi
Kilisesi önemli kiliseleridir.
Kervansaraylar
Ertokuş Kervansarayı: Yeşilköy sınırları içerisinde, Eğirdir Gölü kenarındadır.
Kudret Hanı veya Gelendost Hanı olarak da bilinir.
Avlu ve kapalı mekandan
oluşmuştur.
21x54 m. ölçülerindedir.
Dış duvarları kale duvarı gibidir.
Kapalı
mekan üzeri tonozla örtülüdür.
Avlunun yan kemerlerinde odalar vardır.
Kapalı
mekana giriş kapısının üzerinde kitabe vardır.
Kitabeye göre kervansaray 1223
yılında Mübarüziddin Ertokuş tarafından yaptırılmıştır.
Eğirdir Kervansarayı: Eğirdir ilçesi yeni mahallede bulunan kervansaray Konya-
Antalya yolu üzerindedir.
Avlu ve kapalı mekan olmak üzere iki kesimden meydana
gelmiştir.
Kervansaray 1237 yılında yapılmıştır, bugün avluda birkaç yolcu
odasının temel izleri kalmıştır.
Korunan Alanlar
Isparta Kızıldağ Milli Parkı
Isparta Kovada Gölü Milli Parkı
Yazılı Kanyon Tabiat Parkı
Gölcük Tabiat Parkı
Kasnak Meşesi Ormanı Tabiatı Koruma Alanı
Isparta Tabiat Anıtları
Mağaralar
Zindan Mağarası
Yeri: Isparta, Aksu İlçesi
Aksu İlçesinin 2 km. kuzeydoğusunda Aksu Çayı Vadisindedir.
Çay kıyısını takip
eden ve daha yukarıdaki yaylalara giden yol Zindan Mağarasının önünden geçer.
Otobüs dahil her türlü araçla bu yoldan Zindan Mağarasına ulaşılabilir.
Özellikleri: Zindan Mağarası'nın bulunduğu Göller Bölgesi Yöresi yurdumuzun en
yoğun karstlaşmış alanlarından birisidir.
Toplam Uzunluğu 760 m. olan mağara
yatay ve yarı aktif bir mağaradır.
Romalılardan bu yana bilinen ve kullanılan
bir mağaradır.
İnönü Mağarası
Yeri: Isparta, Eğirdir İlçesi
Sarıidris Köyünün 1.5 km. güneyinde yükselen İnönü Tepe'nin kuzey yamacındadır.
Köyden mağaraya traktörle ulaşılabilir.
Özellikleri: 227 m. toplam uzunlukta yatay ve kuru bir mağaradır.
Yağışlı
mevsimlerde Mağara'nın bazı kollarında küçük göletler oluşmaktadır.
Genellikle
kurudur.
Mağara içinde ısı 16ºC dir.
Hava nemi ise yüzde 82 dir.
İnönü Mağarası, İnönü Tepenin üzerinde takke gibi oturan Jura-Kretase yaşlı
kireç taşları içinde değişik yönlü kırıklar boyunca gelişmiştir.
Bu
kireçtaşlarının altında Triyas yaşlı dolomit ve yer yer marn tabakaları yer
alır.
Mağara bu karstlaşmayan katmanlar nedeni ile derine doğru gelişememiştir.
İnönü Mağarası girişten itibaren dar galeriler halinde ve yatay bir şekilde
gelişmiştir.
Sadece giriş kısmında geniş bir salon vardır.
Burada kalın bir
toprak tabakası ve içinde bol miktarda iskelet parçaları vardır.
Bundan da
anlaşılıyor ki, mağaranın giriş kısmı ya iskan edilmiş ya da mezar olarak
kullanılmıştır.
Galerilerin büyük kısmı boş olmasına karşın, bazı kollarda bol
miktarda damlataş oluşumları vardır.
Yerli halk tarafından eskiden beri bilinen mağaranın girişe yakın kısımlarda
toprağa gömülü olarak çok sayıda iskelet parçaları bulunmuştur.
Bu konuda henüz
bir araştırma yapılmamıştır.
Kuz Mağarası
Yeri: Isparta, Sütcüler İlçesi
Kuz Mağarası, Kesme Kasabası'nın güneybatısında bulunan Asar Tepenin yakınında,
Köprüçay kanyonunun dik yamacında yer alır.
Kasabadan traktör veya arazi
taşıtıyla 15-20 dakikada kanyonun kenarına kadar varmak mümkündür.
Bu yol
düzeltildiğinde herhangi bir araçla bu süre çok kısalır.
Buna karşılık 700-750
m. derinliğinde olan kanyonun orta seviyelerinde bulunan mağaraya, yürüyerek
yarım saatte inilebilmektedir.
Bu iniş çok zor ve tehlikelidir.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 224 m., girişe göre en derin noktası 17.5 metredir.
Sıcak ve yarı kuru bir havaya sahiptir.
Mağaranın dar geçitlerinde ve yan kol
bağlantısında belirgin bir rüzgar hareketi vardır.
Genişliği 2-16 m, tavan yüksekliği 1-20 metreler arasında değişen mağaranın orta
ve son bölümleri, görünümleri son derece güzel her türden damlataşlar (sarkıt,
dikit, sütun, duvar ve örtü damlataşları, damlataş havuzları,...vb.) ile
kaplıdır.
Ana galerinin son bölümlerinde ise kalın bir kum ve çakıl deposu
bulunur.
Bu kesimler, mağaranın en derin noktalarıdır.
Buna karşılık bu
depoların yanından ayrılan yan kolun son noktası, girişten +10 m. yukarıdadır.
Akarsu yatağından 250-300 m. yukarıda bulunan Kuz, Hidrolojik olarak askıda
(vadoz kuşak) kalmış, fosil bir mağaradır.
Bu nedenle yağışlı dönemlerde
tavandan damlayan veya yan duvarlardan sızan sular dışında bütünüyle kurudur.
Bu
sular, ana galerinin son bölümünde küçük gölcükler oluşturmaktadır.
Ayıini Mağarası
Yeri: Isparta, Yalvaç İlçesi
Yalvaç'ın yaklaşık 15 km. kuzeydoğusunda bulunan Ayıini Mağarası, Sultan
Dağları'nın güney eteklerinde, Nazilli Deresi'nin yukarı bölümünde yer alır.
Vadi tabanından 20-30 metre yukarıda bulunan mağaraya hem Yalvaç, hem de Özgüney
Kasabası'ndan stabilize iki yolla gidilir.
Özellikleri: 407 m. uzunlukta, yatay olarak gelişmiş, kaynak konumlu fosil bir
mağaradır.
Soğuk ve yarı nemli bir havaya sahiptir.
Mağaranın çatlaklı yapısı ve
iki kattan oluşması, içeride belirgin bir hava sirkülasyonuna yol açmıştır.
Ayıini Mağarası'nda belirgin bir hayvan topluluğu gözlenmemiştir.
Ancak seyrek
olarak değişik bölümlerde yarasalar yaşamaktadır.
Ayıini, hem doğal çevrenin güzelliği, hem de mağarada bulunan ilginç damlataşlar
ve sarnıçlar nedeniyle turizm amaçlı kullanıma son derece elverişlidir.
Özellikle, mağaranın değişik yerlerinde bulunan bu sarnıçlara, başka mağaralarda
rastlamak mümkün değildir.
Ayrıca, bazı bölümlerde yer alan korunma duvarları,
mağarayı daha da cazip hale getirmektedir.
Pınargözü Mağarası
Yeri: Isparta Yenişarbademli İlçesi
Yenişarbademli'nin 11 km. batısında yer almaktadır.
Özellikleri: Daha önce 6 km.sine kadar girilmiş olan Pınargözü Mağarası, 1991
yılında ulaşılan 12 km.lik uzunluğu ile Türkiye'nin en uzun mağarasıdır.
Daha
girişten itibaren 50 m.deki sifonu ve içindeki uzun sifonları tırmanılması
gereken şelaleler ve travertenler nedeniyle gezilmesi zor bir mağaradır.
Halen
araştırılması devam etmektedir.
Kamplar
Gençlik Kampları: Isparta'da gençlerin yararlanabileceği Orman Bakanlığına ait
kamplar mevcuttur.
Isparta Gençlik Kampları
Isparta Orman Kampları
Yaylalar
Aksu ilçe merkez ine 10 km. mesafede bulunan Sorgun Yaylası ilin en önemli
yaylasıdır.
Bol su kaynakları bulunan yayla, yazın yöre halkı tarafından oldukça
ilgi görmektedir.
Göller
Eğirdir Gölü: Isparta İl hudutları içinde olduğu kadar Göller Bölgesi'nin de en
önemli göllerinden birisidir.
517 km2 yüzölçümü ile Türkiye'nin 4. büyük
gölüdür.
Göl iki kısma ayrılmaktadır.
Kuzeyde kalan ve daha küçük olan kısmına
Hoyran Gölü, güneyde kalan kısmına Eğirdir Gölü denir.
Her iki bölüm Hoyran
Boğazı ile birbirine bağlanır.
Kovada Gölü ve Milli Parkı: Eğirdir İlçesi'nin 30 km. güneyindedir.
Bu gölün
doğal görünümü çok güzeldir.
Çevresi çok zengin bitki örtüsüyle çevrilidir.
Yabanî ördekleri ve diğer av hayvanları yaşamaktadır.
Bu özelikleri nedeniyle
göl ve çevresi Bakanlar Kurulu kararıyla 1970 yılında Milli Park ilân
edilmiştir.
Kuş Gözlem Alanı
Burdur Gölü
Eğirdir Gölü
Beyşehir Gölü
Sportif Etkinlikler
Kayak merkez i: Isparta'ya 25 km uzaklıktaki Davraz Dağı bölgenin önemli kayak
merkez lerindendir.
Hava Sporları: Isparta, Hava sporlarının yapıldığı elverişli alanlara sahiptir.
Yamaç Paraşütü
COĞRAFYA
Akdeniz Bölgesi Göller Yöresi'nde yer alan Isparta'nın doğusunda Konya,
batısında Burdur, güneyinde Antalya ve kuzeyinde Afyon illeri ile çevrilmiştir.
İlin en yüksek dağı, 2892 m. ile güneydoğuda bulunan Dedegöl Dağı' dır.
Diğer
önemli dağları ise; Akdağ, Topraktepe, Barla Dağı, Sultan Dağları, Güllüce Dağı
ve Davraz Dağı' dır.
Akarsular genellikle göllere dökülmekte olup, sadece Aksu ve Köprü Suyu Antalya
hudutları içerisinde Akdeniz'e dökülmektedir.
İlin en büyük gölü, yaklaşık 468
km² ile, Türkiye'nin 4'ncü büyük gölü olan Eğirdir Gölü' dür.
Bu gölün kuzey
kesimine Hoyran Gölü denilmektedir.
Beyşehir ile Burdur göllerinin bir bölümü de
Isparta hudutları içerisindedir.
Kovada-I ve Kovada-II Hidroelektrik
Santrallerini çalıştıran Kovada Gölü ile Karatepe üzerinde yer alan ve bir
krater gölü olan Gölcük de diğer önemli göllerdendir.
Isparta'nın yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlıdır.
Çevredeki
göllerin iklim üzerinde önemli etkisi vardır.
Yağışların büyük bir bölümü kış ve
ilkbahar aylarında düşmektedir.
TARİHÇESi
Isparta yakın çevresi ile birlikte PİSİDİA yöresinin önemli yerleşim
merkez lerinden birisidir.
Yöredeki yerleşmenin tarihi paleolitik (Eskitaş)
dönemine kadar dayanmaktadır.
Pisidia bölgesi M.Ö. 2000’lerde Luvi ve Arzava
topluluklarının yerleşim alanı idi. Hititler de zamanında bölgeyi ele geçirmek
istemişler, ancak yüzyıllar boyu uğraşmalarına karşılık Arzava ülkesi üzerinde
kesin bir egemenlik kuramamışlardır.
M.Ö. 1200’lerde Balkanlardan gelen “Ege Göç Kavimleri” Arzava ülkesi
konfederasyonunun siyasi varlığına son vermişler, Anadolu’nun siyasi yapısını
bütünüyle değiştirmişlerdir.
Bu tarihten itibaren M.Ö. 8. yüzyıla kadar
Firigler, M.Ö. 690’da Lidyalılar, M.Ö. 546’da Persler yöreye hükmetmişlerdir.
M.Ö. 334’de Büyük İskender’le Hellenistik döneme giren Isparta’da bu döneme ait
bir yerleşim merkez i olarak Minassos (Minasın) dikkat çekmektedir.
M.Ö. 323’de
Büyük İskender’in ölümü üzerine Isparta sırası ile Bergama Krallığı’nın,
Seleukos’ların, M.Ö. 190- M.S. 395 Roma İmparatorluğunun, M.S. 395-1204 Bizans
İmparatorluğunun egemenliği altına girmiştir.
Roma Dönemine ait yerleşim merkez leri Bayat (Selevcia, Sidera)-Atabey,
Apollonia-Uluborlu, Antiocheia-Yalvaç, Adada-Sarak-Sütçüler,
Neopolis-Şarkikaraağaç, Debenae-Gelendost'dur.
Isparta Bizans döneminde 7. ve 9. yüzyılda yapılan idari taksimata göre bir
eyalet olmuş ve dini merkez niteliği almıştır.
8. yüzyılda kısa bir süre Abbasi
yönetimine giren kentin adı Arap kaynaklarında Sabart olarak geçmektedir.
Kent
1204 yılında Selçuklular tarafından feth edilmiş ve Isparta’da Türk-İslam dönemi
başlamıştır.
1300 yılında Hamitoğulları egemenliğine giren kent, 1390 yılında
Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Isparta 1923 yılında Cumhuriyetin ilanı ile
birlikte vilayet olmuştur.
NE YENİR
Isparta'nın ünlü, geleneksel tandır kebabının tadına merkez de çeşitli
restoranlarda da bakılabilir.
Eğirdir her türlü su ürününü lezzetli bir şekilde
hizmete sunan bir ilçemizdir.
Burada yapılan Sazan Dolmasının tadına doyum
olmaz.
Isparta'dan Yemek Tarifleri
Samsa Tatlısı
Malzemeler:
200 gr milföy hamuru
1/2 su bardağı toz badem
2 yemek kaşığı şeker
1 adet yumurta beyazı
Şurubu için:
3.5 kahve fincanı şeker
2 çay bardağı su
1/2 adet limonun suyu
Hazırlanışı: Bir kapta badem, şeker ve yumurta beyazı karıştırılır.
Milföy
hamuru 2 mm kalınlığında açılıp, hazırlanan bademli karşım ortasına uzunlamasına
yayılır.
Hamur rulo şeklinde sarılır.
45 dakika dinlendirilen hamur küçük
parçalar halinde kesilir, tepsiye dizilir ve 180 derece fırında 45-50 dakika
pişirilir.
Diğer tarafta şeker, su ve limon suyu ile şurup hazırlanır.
Fırından
çıkan sıcak hamurun üzerine şurup dökülür.
Soğuduktan sonra servis edilir.
NE ALINIR?
Isparta modern alışveriş merkez lerinin yanında geleneksel ürünlerin
bulunabileceği satış merkez lerine de sahiptir.
Özellikle gül ürünleri ve el
dokuma halıları her mevsim satın alınabilir.
Ayrıca Yalvaç ilçesinde geleneksel
el sanat ürünleri, deri eşya ve keçe, geleneksel işlevlerin yanısıra turistlik
hediyelik eşya olarak da satılmaktadır.
LİNKLER
Isparta Valiliği http://www.isparta.gov.tr/
Isparta İli Kalkındırma Derneği http://www.isparta.org/
Köy Hizmetleri Isparta İl Müdürlüğü http://khim.isparta.gov.tr/
Isparta Ticaret Borsası http://www.ispartatb.org.tr/
Isparta Ticaret ve Sanayi Odası http://www.itso.org/
Isparta Tarım İl Müdürlüğü http://www.angelfire.com/sk/isparta/
Isparta Eczacı Odası http://www.ispartaeo.org.tr/
Eğirdir Sağlık Ocağı http://www.egirdir.
saglik.gov.tr
MEŞHUR YERLERİ
Yalvaç Pisidia Antiocheia Antik Ören yerini gezmeden,
Kovada Milli Parkı ve göllerin kıyısında piknik yapıp fotoğraf çekmeden,
Eğirdir ilçesinde göle nazır bir Sazan (çapak) dolması yenmeden,
Isparta'dan gülyağı ve halı almadan,
1-3 Haziran tarihleri arasında yapılan Uluslararası Gül, Halı, Kültür ve Turizm
Festivali'ni görmeden,
Davraz Dağında kayak, Eğirdir'de yamaç paraşütü, Çandır'da kanyoning yapmadan
dönmeyin..
