ESKİŞEHİR
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 13.652 km²
Nüfus: 641.057 (1990)
İl Trafik No: 26
İsa'dan önce birinci bin yılda Porsuk Nehri kıyılarında Frigyalılar tarafından
kurulan Eskişehir Türkiye'nin en önemli yol kavşaklarından birisidir.
Yunus Emre, Nasrettin Hoca gibi tarihi kişileri yetiştiren Eskişehir Lületaşı,
çeşitli haslıklara iyi gelen sıcak su kaynakları ile de ünlüdür.
Eskişehir kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, mutfağı ve alışveriş
olanakları ile önemli bir turizm çekim merkez i olmayı hedeflemektedir.
Eskişehir merkez için tıklayınız.
iLÇELERi:
Eskişehir ilinin ilçeleri; Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, İnönü,
Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıççık, Seyitgazi ve Sivrihisar'dır.
Seyitgazi: Zengin bir tarihi olan Seyitgazi'nin 18 km. güneydoğusunda, Bardakçı
köyünde, güneye inen antik yol üzerinde Roma Çağı'nda kurulmuş, Bizans Çağı'nda
da önemini korumuş bir dini merkez i olan Santabaris antik kenti bulunmaktadır.
İlçenin Üçler tepesinin doğuya bakan yamaçları üzerinde 150 m. yüksekliğindeki
1207-1208 tarihlerinde 1.Alaattin Keykubad'ın annesi Ümmühan Hatun tarafından
yaptırılan Seyyit Battal Gazi Külliyesi (cami, türbe ve imarethaneler) yer
almaktadır.
1511-1517 tarihleri arasında Osmanlılar tarafından eklenen medrese
binaları ilçenin tarihi dokusunu zenginleştirmiştir.
İlçeye 7 km. uzaklıktaki
Arslanbeyli Köyü'nde yer alan Sücaeddin - i Veli Türbesi, İki Çeşme mahallesinde
Selçuklu Hamamı'nı önemli tarihi eserler arasında saymak mümkündür.
Han: Eskişehir'e 86 km. uzaklıkta antik yol üzerinde bulunan ilçe Romalılar
tarafından kurulmuştur.
Bizans Çağı'nda dini bir yerleşme alanı olan ilçede
toprak altındaki yumuşak kaya mezarları bulunmuştur.
Sivrihisar: Zengin bir tarihi olan ilçe Hitit, Frig, Roma, Bizans, Anadolu
Selçuklu dönemlerinin önemli merkez lerinden birisi olmuştur.
Anadolu
Selçukluları döneminde bir uç beyliği olan ve önemli bayındırlık çalışmalarının
yapıldığı kentte o dönemde yapılan eserlerden (8 cami,16 mescit, 5 hamam,1
kervansaray, 2 kümbet, 8 çeşme ve 1 sübyan mektebi) pek azı günümüze ulaşmıştır.
İlçenin en önemli tarihi eserlerinden birisi olan Haznedar Cami ilçe
merkez indedir.
Anadolu Selçuklularından Hazinedar (Maliye Nazırı) olan
Necibiddin Mustafa'nın kendi adına yaptırdığı caminin içerisi minyatürlerle
doludur.
merkez de yer alan diğer bir önemli camide Selçuklu mescidi yıkılarak
Hicri 898 yılında Şeyh Baba Yusuf tarafından yaptırılan Kurşunlu Camisi'dir.
Caminin zarif bir minaresi ve önünde çeşmesi vardır.
Sivrihisar'ın 16 km. doğusunda Ballıhisar köyünde yer alan Pessinus Şehri bir
Frig yerleşmesidir.
Kent Romalılar döneminde de önemini korumuştur.
Çağında
büyük ve tanınmış bir şehir olan Pessinus ticaretin yanında tanrıça Kybele ve
Attis için yapılan ayinleri ile de ünlüydü.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu: Otogar şehir merkez ine yaklaşık 2 km. uzaklıktadır.
Bütün Belediye
Otobüsleri ile şehrin her semtinden Otogara ulaşılabilmektedir.
Ayrıca
firmaların özel servisleri de bulunmaktadır.
Otogar Tel: (+90-222) 227 88 00 - 227 88 01
Demiryolu: Eskişehir'in demiryolu ulaşımı'da vardır.
İstasyon Tel: (+90-222) 225 55 55
GEZİLECEK YERLERİ
Geleneksel Eskişehir Evi
Nasrettin Hocanın Evi: Dünya mizah edebiyatında önemli bir yer tutan fıkralara
sahip Nasrettin Hoca 1208 yılında, Sivrihisar'ın Hortu Köyü'nde doğmuştur.
Eskişehir' in Sivrihisar İlçesi ve Hortu Köyü'nde her yıl Nasrettin Hoca'yı anma
şenlikleri ve adına halk edebiyatı seminerleri düzenlenmektedir.
Müzeleri
Eskişehir Arkeoloji Müzesi
Adres: Akarbaşı Mahallesi
Hasan Polatkan Bulvarı No: 86
Tel : (+90-222) 230 13 71
Faks : (+90-222) 230 17 49
Atatürk ve Kültür Müzesi
Osmanlı Evi Müzesi
Yunus Emre Müzesi
Adres: Mihalcık İlçesi Yunus Emre Beldesi
Yunus Emre Mezar ve Külliyesi
Tel/Faks : (+90-222) 647 50 31
Seyitgazi Müzesi
Adres: Seyyid Battalgazi Külliyesi
Seyidgazi - Eskişehir
Tel: (+90-222)671 30 82 - 671 30 38
Fax: (+90-222) 230 30 17
Eskişehir Valiliği Lületaşı Müzesi:
Müzede pipoların yanı sıra lületaşından işlenerek yapılan takılar, hatıra ve
kullanım eşyaları ile ulusal ve uluslar arası yarışmalara katılan heykelcikler
yer almaktadır.
Müzede ellinin üzerinde sanatçıya ait dört yüz eser
sergilenmektedir.
Tel: (+90-222) 233 05 82
Örenyerleri
Frig Vadisi: Antik kent Eskişehir'e 90 km. uzaklıkta Han ilçesine bağlı olan
Yazılıkaya Köyü bitişiğinde yer almaktadır.
Vadide Frig Krallığı, Lidya Krallığı
ve Pers İmparatorluk döneminde üç ayrı yerleşme evresinin bulunduğuna ilişkin
birçok temel ve yapı kalıntısına rastlanmıştır.
Diğer yandan, Midas Anıtı'nın
çevresinde akropol üzerinde bir kentin varlığına ilişkiler bulgular
saptanmıştır.
Kayalık bir platform üzerine kurulmuş ve Erken Tunç Çağlarında yerleşim görmüş
olan Midas (Yazılıkaya) Friglerin dini merkez i olmuştur.
Antik şehirde Hitit
kültürüne ait kendi stilleri ile yaptıkları kaya kabartmalarına rastlanmıştır.
Hititlerden sonra Frig kenti olarak gelişen Yazılıkaya'da Frig kültürüne ait
kale duvarları, yerleşim yerleri, kaya kabartmaları, kaya anıtları, su
sarnıçları, sunak yerleri, karlıklar, kaya mezarları, basamaklı anıtlar, nişler,
antik yollar olmak üzere 33 adet eser bulunmaktadır.
Bunlar doğa koşullarından
dolayı yıpranmış olsalar da günümüze ulaşabilmişlerdir.
Roma ve Bizans
çağlarında Frig yapıtlarının çoğu dini amaçlarla tahrip edilmiş, yerlerine kaya
barınakları ve kaya mezarları yapılmıştır.
Kaya yüzeyine bir tapınağın cephesi
biçiminde işlenen Frig kaya anıtları, sembolü, kutsal hayvanı aslan olan Frig
dini, tek tanrısı ana tanrıça Kybele'ye adanmıştır.
Vadinin ormanlık kısmında,
Çukurca Köyü'nden Kümbet Köyü'ne kadar uzanan bölgede 25'e varan anıt, kült
anıtları, açık hava ve doğa tapınakları, kale, mezar ve diğer eserler
bulunmaktadır.
Pessinus: Ana tanrıça Kybele'ye ithafen Sivrihisar İlçesi'nin Ballıhisar
Köyü'nde kurulmuş bir şehirdir.
Tapınak kenti olarak bilinen Pessinus Romalılar
döneminde de kutsallığını ve önemini korumuştur.
Bugün kente ait stadyum,
tiyatro, tapınak, su kanalı ve nekropola ait kalıntılar bulunmaktadır.
Antik
kentte 1967 yılından beri arkeolojik kazılar yapılmaktadır.
Kazıdan çıkan
eserler Ballıhisar'daki müzede sergilenmektedir.
Doryleaum: Helenistik, Roma ve Bizans Çağlarını yaşamış Höyük kentin kuzey
bitişiğinde ve Muttalip Köyü'nün doğusunda yer almaktadır.
Höyüğe ve eteklerinde
yer alan temel hafriyat sırasında çıkarılan Helenistik, Roma ve Bizans Çağlarına
ait eserler Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Karacaşehir: Roma ve sonra Bizans Çağı'nda yapılmış, Osmanlılar tarafından
takviye edilmiş kale kenti olarak anılan Antik Kent Eskişehir'e 6 km. uzaklıkta,
Karacaşehir Köyü'nün güneybatısında yer almaktadır.
Günümüzde, kentin müdafaa
surları tamamen yıkılmış, yalnızca doğu ve batı girişindeki kulelerden küçük
parçalar kalmıştır.
Kalenin içerisinde karargah binaları, sarnıç ve sokaklar, ev
harabeleri görülmektedir.
Midas Anıtı: Yazılıkaya platformunun kuzeydoğu yamacında doğuya bakan cephede
yer alan anıt bazılarınca Yazılıkaya, bazılarınca da Midas Anıtı olarak
adlandırılmıştır.
Antik kent adını bu anıttan almıştır.
Kentin en önemli yapıtı
olan anıt, Frig kaya anıtlarının en görkemlisi, bölgenin ve dünyanın en önemli
eşsiz yapıtlarındandır.
Külliye ve Türbeler
Kurşunlu Camisi'nin batısında yer alan Şeyh Şahabattin Türbesi ve Osmanlı
Devleti'nin kurucusu Osman Bey'in kayınpederine ait Şeyh Edebalı Türbesi
Eskişehir'in önemli türbeleridir.
Yunus Emre Külliyesi ve Türbesi: Eskişehir Mihalıcçık İlçesi Yunus Emre
Beldesi'nde (Sarıköy) dir.
Eskişehir-Ankara demiryolu yakınından geçmektedir.
Yunus Emre bu dünyada yaşayan insanları sevgiye, birlik ve beraberliğe çağıran
bir halk aşığıdır.
Mezar taşının ön cephesinde yazılı olan "gelin tanış olalım,
işi kolay kılalım, sevelim sevilelim, bu dünya kimseye kalmaz." sözlerinde Yunus
Emre'nin yaşam felsefesi özetlenmektedir.
Seyit Battal Külliyesi: Seyitgazi İlçesinde, 150 metre yüksekliğinde Üçler
Tepesi'nin doğuya bakan yamaçları üzerindedir.
Bu külliye Seyyit Battal Gazi' ye
ithafen yaptırılmıştır (1207 - 1209).
Korunan Alanlar
Geyik Alanı
Yeri: Eskişehir
Özelliği: 200-400 yaşlarında ve 38-45 m boylarında, düzgün ve dolgun yapıdaki
sarıçam ağaçlarından oluşmuş 10,5 hektarlık alan.
Tesis Tarihi: 03.11.2000
Mağaralar
Sarıkaya Mağarası
Yeri: Eskişehir, Mihalıççık İlçesi, Yalınkaya Köyü
Eskişehir Mihalıççık yolundan ayrılan Büyüdüz-Sasa-Yalınkaya yönüne gidilerek
Yalımkaya köyüne ulaşılır.
Yalınkaya'dan Domya deresinin derin kanyonu
içerisinden bir saatlik yürüyüşle gidilir.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 591 m. olan mağaranın iki girişi vardır.
Birbirine
bağlı üç kattan oluşur.
Tabanında kum, çakıl ve molozlar bulunan mağaranın alt
katı nemli olduğundan damlataşlarca zengindir.
Oluşumları devam eden bu
damlataşlar sarkıt, dikit, sütün, duvar ve perde damlataşı, damlataş havuzları
çoğunlukla siyah ve kahve renklidir.
Üst katlar fosil şekildedir.
Damlataş
yönünden fakirdir.
Mağaranın soğuk ve nemli bir havası vardır.
Üst kat 13ºC, yüzde 80 neme, alt kat
10ºC, yüzde 90 neme sahiptir.
Mağara, Prehistorik ve tarihi dönemlerde insanlar tarafından kullanıldığını
gösteren Çakmaktaşı yongaları seramik ve tuğla parçaları ve insan kemikleri gibi
buluntu ve şekillere sahiptir.
Yelinüstü Mağarası
Yeri: Eskişehir, Günyüzü İlçesi, Kayakent Beldesi
Sivrihisar ile Günyüzü Sakarya Nehri arasında uzanan Sivrihisar Dağlarının
güneydoğusunda yer alır.
Ankara-Eskişehir veya Ankara-Polatlı-Yunak kara
yolların Kayakent Beldesine gidilebilir.
Mağara Kayakent Beldesinin hemen
yakınındadır.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 420 m. olan mağaranın girişe göre son noktanın
derinliği -90 m.dir.
Mağaranın giriş bölümünün sağ tarafından ayrılan küçük
inişleri olan dar bir galeri ile ikinci bölüme geçilir.
İri bloklarla kaplı
salonun içinde değişik damlataş oluşumları bulunmaktadır.
Bu salondan aynı
oluşumlara sahip diğer iki faklı salona açılır.
Yağışlı dönemlerde tavandan damlayan dönemler dışında bütün mevsimlerde kurudur.
Eski dönemlerde, bu suları toplamak amaçlı sarnıç ve havuzlar yapılmıştır.
İçeride sıcaklık ortalama 20ºC, nem yüzde 70'dir.
Yelini Mağarası ile benzer özellikler gösteren bu mağarada da uzun dönemler
insanlar tarafından kullanıldığını gösteren şekil ve kalıntılar mevcuttur.
Yelini Mağarası
Yeri: Eskişehir, Günyüzü İlçesi, Kayakent Beldesi
Yelinüstü Mağarasının güneyinde yeralan Mağara Sivrihisar ile Günyüzü Sakarya
Nehri arasında uzanan Sivrihisar Dağılarının güneydoğusundadır.
Mağaraya,
Ankara-Eskişehir veya Ankara-Polatlı-Yunak Karayollarından gidilebilir.
Özellikleri: Toplam uzunluğu 271 m. olan Mağaranın en derin noktası, girişe göre
-26 metredir.
Damlataş ve tavan düşen iri bloklarla bir çok salon ve odaya
bölünen mağara, görünümleri son derece güzel damlataşlar ile kaplıdır.
Genel
olarak girişten sona doğru sıcaklık azalarak nem artmaktadır.
Girişte sıcaklık
25.5ºC, yüzde 45 nem, son salonda 16.1ºC sıcaklık, yüzde 79.5 nem oranına
sahiptir.
Yelinüstü Mağarası ile benzer özellikler gösteren bu mağarada uzun dönemler
insanlar tarafından kullanıldığını gösteren şekil ve kalıntılar mevcuttur.
Mağara önünde, yamaç ve tarlalarda çakmak taşı, yonga, balta, mızrak uçları
bulunmuştur.
Girişte toprakta değişik alet, kemik, çanak çömlek parçaları
bulunmuştur.
Salonda ise tuğladan yapılmış derinliği 2 metreyi geçen havuzlar ve
sarnıçlar bulunmaktadır.
Kaplıcalar
Sarıcakaya - Sakarılıca Termal Turizm merkez i
Yeri: İç Anadolu Bölgesinde Eskişehir İli Mihalgazi ilçesindedir.
Ulaşım: Eskişehir'e 33 km. uzaklıktadır.
Suyun Isısı: 56°C
PH Değeri: 7,6
Özellikleri: Hipertermal, hipotonik bir maden suyudur.
Bikarbonat, sodyum,
magnezyum, kalsiyum, sülfat, nitrat
Tedavi Ettiği Hastalıklar: Diabet, şişmanlık, gut gibi hastalıklarda kanda
birikmiş unsurları, bu arada şeker ve yağları temizler, asit ürik fazlalığının
idrarla atılmasını sağlar, böbrek taşlarının büyümesine engel olur.
Konaklama Tesisleri: Belediye Tesisleri (150 oda, 400 yatak), Aytaç Turistik
Tesisleri ( 20 Oda, 40 Yatak)
Hava Sporları
Türk Hava Kurumu Eğitim merkez i' nin bulunduğu bu kampta dünya standartlarında
eğitici ve öğreticilerinin eşliğinde her türlü hava sporunu yapılabilmektedir.
Kuş Gözlem Alanı
Türkmenbaba Dağı,Aliken,Balıkdamı,Sarıyar Barajı ve Hamam Dağı Kuş Alanları
Eskişehir ilde bulunmaktadır.
Sakarya Havzası
COĞRAFYA
Eskişehir'in topografik yapısını, Sakarya ve Porsuk havzalarındaki düzlükler ile
bunları çevreleyen dağlar oluşturur.
Havza düzlüklerini kuzeyden Bozdağ,
Sündiken sıradağları, batı ve güneyden ise İç Batı Anadolu eşiğinin doğu
kenarında yer alan Türkmen Dağı,Yazılıkaya Yaylası ve Emirdağ kuşatır.
İlin dörtte birini çam, meşe, gürgen, ardıç, katran ve köknar ağaçlarının
oluşturduğu ormanlar teşkil eder.
Orman olmayan arazilerde, su kenarlarında
söğüt,ahlat ve kavak ağaçlarına rastlanmaktadır.
Eskişehir, İç Anadolu Bölgesi'nde olduğundan karasal iklime sahiptir.
Yazları
sıcak ve kurak,kışları soğuk ve yağışlı geçmektedir.
TARİHÇESi
Eskişehir'de (Doryleaum) ilk yerleşim M.Ö.3500 yıllarına dayanır.
Şehir
Hititlerin, Friglerin, Perslerin, Romalıların, Bizanslıların, Selçukluların ve
Osmanlıların hakimiyetine geçmiştir.
NE YENİR?
Göceli Tarhana, harşıl, çerkez sofrası, çiğ börek, katlama böreğini yerel yemek
çeşitleri arasında sayabiliriz.
NE ALINIR?
Lüle taşından yapılan eserler, pipo, takılar yöreden alınabilecek en güzel
hatıralık eşyalardır.
LİNKLER
Eskişehir Valiliği http://www.eskisehir.
gov.tr
Eskişehir Belediyesi http://www.eskisehir-bld.gov.tr
MEŞHUR YERLERİ
Yazılıkaya'yı (Midas Anıtı) gezmeden,
Sakarıılıca Termal Turizm merkez ini ziyaret etmeden,
Şehrin en ünlü yemeği olan çiğböreğinin tadına bakmadan,
Lületaşı eserlerinden satın almadan dönmeyin..
